لذا در فراز بعد مىفرمايد : « وزعزع القاصفة » طوفانها مواد « ماء » را به روىهم نشانده ومىغلطانيد وسپس آنها را درهم مىشكست .
در اينجا هم مراد از به روىهم نشاندن وانباشته كردن مواد ، احتمالا نشانگر آن است كه طوفانها فقط از يكجهت نشأت نمىگرفت ، بلكه به هر طرف نگاه مىكردى چشمههاى انفجار بود كه در اثر وزش طوفانها با سرعت سرسامآور ، از تمام نقاط به سوى يكديگر جريان داشت ، لذا مواد « ماء » به روىهم انباشته مانند گردبادهاى متراكم انباشته وغلطانيده مىشد . سپس از يك طرف يك طوفان بىنهايت شديد وعظيم آمده دوباره آن مواد انباشته را درهم مىريخته ودر اثر اين پراكندگى ذرّات ، انفجارات عظيم پى در پى رخ داده وموجب توليد انرژى وحركت ديگر مىشد وچون اين امر بىنهايت وسيع بود موجب ايجاد طوفانهاى سراسرى مىگرديد .
مثلا در هر انفجار سرعت طوفانها به گونهاى بود كه ميلياردها كيلومتر مواد را گسيل مىداد . لذا فرمود : « وامرها بردّه ، وسلّطها على شدّه ، وقرنها إلى حدّه » وآن طوفانهاى سهمگين به امر خداوند متعال مواد آن سحابى ( الماء ) خروشان ومتلاطم را به هر طرف كه جريان مىيافت در اثر شكستن أمواج آن را مانند ( گرداب ) از مسير خود چرخانيده به ردّ جريان قبلىاش برمىگردانيد ومدام با تسلط كامل بر اين حركت ( بازگردانى ) واصطكاكى ادامه داده وبر شدت آن مىافزود ، بازهم آن را با سرعت به جانب سرحد وجايگاه تعيينشدهاش نزديك مىنمود . در اثر اين زير ورو كردن سريع گرداب گونه ، مرتب عمل اصطكاك وتصادم وبرخورد ذرّات متضاد واكنش ذرّات با پاد ذرّات ايجاد كرده بر انفجارات عظيم وتحرّكات پى در پى وبه طوفانى شديد مىانجاميد .
لذا مولا مىفرمايد : « الهواء من تحتها فتيق ، والماء من فوقها دفيق ، » در اثر فشار شديد طوفانها ، هواي داخلي از سمت تحتانى آن ابر ودخان يكپارچه ( كه اكنون به صورت گاز بسيار داغ وسوزان در آمده است ) نفوذ پيدا كرده آن را مىشكافت وپاره پاره مىكرد . به شكل 2 - 12 نگاه كنيد .
كهكشانها در قرآن ( فارسي ) — صفحة 362
مساهمون: لطف على سليمى
ص٣٦٢