اين قران مذكور ، در نهم ساعت بود از روز چهارشنبه بيستم ماه شوال از اين تاريخ
I
مذكور . ليكن به حسب رؤيت ، در شب پنجم ماه ذىالقعده واقع شد . باز به حساب همان تاريخ
I
در شهور سنهء خمس وسبع مايهء هجرى اين قران ، روز دوشنبه بيست وپنجم ماه جمادى الأول
I
در آخر ميزان اقتضا مىكرد ؛ ليكن به حسب رؤيت ، در روز جمعه سيزدهم جمادى الأخردر دوم
I
درجهء عقرب واقع شد ، از محسوب تا مرئى ، قريب « 1 » هژده روز تفاوت كرد وجزو قران
I
در برجى ديگر افتاد .
بعد از آن در حدود همان تاريخ ، دو قران ديگر كردند كه به حسب زيج
I
مذكور اقتضا نمىكرد . قران أول ، در شب چهارشنبه پنجم ماه شوال از تاريخ مذكور ،
I
در أواخر ميزان در حالت رجعت ؛ وقران دوم ، در شب دوشنبه پنجم ماه محرم سنهء ست
I
وسبع مايهء هجرى هم در أواخر ميزان در زمان استقامت . وأصحاب اين علم ، اين قران آخرين را
I
معتبر مىدارند كه در ميزان كردند . بدان سبب كه آن قران را كه در أوايل عقرب اتفاق
I
افتاده است قران مسترقه مىخوانند وقران مسترقه را معتبر نمىدارند ؛ زيرا كه به خلاف قياس است . وقياس
I
آنكه اين دو كوكب علوي را در هر مثلثه ، به حسب ارصاد متقدمان ، دوازده قران يا سيزده واقع
I
شود وبه حسب ارصاد متأخران ، ده قران يا نه قران ، چون به مسير وسط اعتبار كنند ؛
I
چنانچه بعد از اين شرح اين كرده شود ، آن گاه وقوع قران ايشان به مثلثهء ديگر منتقل گردد .
I
وچون در اين مثلثه ، هنوز عدد قرانات تمام نشده است كه اين قران در أوايل عقرب واقع
I
شد ؛ پس اين قران عقربى ، معتبر نباشد واين را از عدد « 2 » قرانات مثلثهء هوائى نشمرند .
واگر به حسب
I
مسير وسط اعتبار كنند هم جايز نباشد ؛ زيرا كه مدار احكام ، بر مسير تقويم است نه بر مسير وسط .
I
وهمچنين در قرانات ديگر كواكب ، على الخصوص در قران زحل ومريخ كه از محسوب از زيج
I
تا مرئى ، در بعضي أوقات در زمان استقامت مريخ تا شش روز ودر زمان رجعت تا هشت روز
هامش
( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] قربت
( 2 ) . [ در أصل نسخه : ] عداد