هزار سال تمام شد هيچ امرى حادث نشد كه مبدأ تاريخ را شايد از حوادث آسمانى ؛
I
پس همين را مقرر داشتند تا إلى يومنا هذا . وأول اين تاريخ به اتفاق ، دوشنبه
I
است ؛ وسالهاى أو شمسي اصطلاحى باشد وآن سيصد وشصت وپنج روز بود وربع
I
روزى . وسبب اين وضع آن است كه به حسب ارصاد ، بعضي مدت يك دور آفتاب را چندين أيام يافتند : 365 روز وزيادت از ربع دورى به اندك چيزى . وبعضي كمتر از ربع يافتند به اندك چيزى .
I
پس به حسب امر أوسط ، آنها كه اين تاريخ وضع كردند ربع تمام گرفتند تا رعايت
I
جانبين كرده باشند در زيادة ونقصان . پس به زعم ايشان سالهاى أو ، شمسي طبيعي
I
بوده باشد وبه حسب ارصاد زمان ما ، اصطلاحى . ونامهاى ماههاى أو به زبان سريانى بود .
I
وهفت ماه را سى ويك روز شمرند وچهار ماه را سى روز ، ويك ماه را در سه سال ،
I
بيست وهشت روز شمرند ودر سال چهارم كه آن كسور را أرباع « 1 » ، جمع شده باشد و
I
يك روز تمام شده ، بيست ونه روز ؛ وآن سال را كه آن يك روز در وى زيادت
I
شود آن را سال كبيسه خوانند . وشهور أو اين است كه در اين جدول ثبت افتاد با أيام . وأول تشرين الأول وقتي باشد كه آفتاب
I
در حدود أواسط ميزان بود . ومبداء سالهاى اين تاريخ را بدان سبب چنين وضع كرده
I
اند تا اگر طلب خراج كنند از مردم ، تمامت دخلها رسيده باشد وخلق عاجز نشوند
I
از اداى مال وبه قرض وبيع سلف ، مغبون نگردند .
وسر سال روميان چنان كه جهودان
I
وسريانيان وضع كردهاند در قديم الزمان از تشرين الأول بوده است ودر زمان
I
ما از كانون الأخر است چنان كه روميان استعمال مىكنند . وگرجيان تا شرابها
هامش
( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] رارباع