تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — صفحة 367

مساهمون:

ص٣٦٧
سعد ؛ بيست وسوم ، استيلا بر جزو مقدم شمس . ورد ، آن است كه ميان دو كوكب كه اتصال بوده باشد
I
به نقل نور آن اتصال تازه گردد . وهر يكى از اين أصناف در اين مرتبه هفت بهره دارد از قوت .
I
قسم دوم ، در بيان قوت‌هاى ميانه اثر ، وعدد أصناف آن چهل وشش است ، يازده در مرتبهء أعلى از اين
I
قسم : أول ، أقامت براي استقامت ؛ دوم ، سرعت سير ؛ سوم ، حد ؛ چهارم ، مثلثهء أول ؛ پنجم ، صعود در فلك
I
أوج ؛ ششم ، صعود در فلك تدوير ؛ هفتم ، صعود در شمال ؛ هشتم ، بودن كوكب بالاى زمين ؛ نهم ، برج مذكر
I
مذكر را ؛ دهم ، برج مونث ، مونث را ؛ يازدهم ، برى از نحوس . وهر يكى از اين أصناف در اين مرتبه شش
I
بهره دارد از قوت وهفده در مرتبهء أوسط از اين قسم : أول ، استعلا ؛ يعنى بودن كوكب در دهم يا يازدهم
I
ديگرى ؛ دوم ، ربع مقبل زايد ؛ يعنى ميان عاشر وطالع ونظير أو ؛ سوم ، عرض شمالي ؛ چهارم ، زيادت
I
نور در ماه ؛ پنجم ، زيادت قدر ؛ ششم ، زيادت سير ؛ يعنى بهت أو بيشتر از سير وسط أو بود ؛ هفتم ،
I
زيادت عدد ؛ يعنى بودن كوكب هابط در أوج تدوير ؛ هشتم ، زيادت حساب ؛ يعنى تعديل ثاني
I
كوكب زايد بود بر مركز يا بر خاصه ؛ اما زيادت نور وقدر وقتي است كه كوكب در نطاق دوم
I
وسوم است . وزيادت نور ماه وقتي است كه قمر از تربيع أول شمس گذشته است وبه تربيع ثاني نرسيده .
I
نهم ، درجهء سهم السعادهء ؛ دهم ، درجهء نيره ؛ يازدهم ، درجهء مظلمهء زحل را خاصه به حسب مناسبت ؛ دوازدهم ،
I
مثلثهء أول سعد ؛ سيزدهم ، ربع مذكر ، مذكر را ؛ يعنى آن ربع كه ميان عاشر است وطالع ونظير أو ،
I
وربع مونث ، مونث را ؛ يعنى آن ربع كه ميان طالع است ورابع ونظير أو ؛ چهاردهم ، وجه ؛ پانزدهم ،
I
نه بهر ؛ شانزدهم ، مثلثهء ثانيه ؛ هفدهم ، دوازده بهر . وهر يكى از اين أصناف در اين مرتبه پنج بهره دارد
I
از قوت وهجده در مرتبهء أسفل است از اين قسم : أول ، بيت مايل ؛ دوم ، بيت فرح ؛ سوم ، بيت قوت
I
فرح سوم ، بيت قوت ؛ يعنى قوت شمس در عاشر است وقوت ماه در رابع وقوت زحل
I
در ثامن وقوت مشترى در ثاني وقوت مريخ در ثالث وقوت زهره در سابع وقوت
زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — صفحة 367 | محمد بن علي منجم وابكنوي