عمل بايد كردن تا موضع هر يكى معلوم شود ، وآن وقتي بود كه مدت معلوم باشد .
اما اگر مدت
I
مجهول باشد وقوس تسيير معلوم ، قوس تسيير را در آن جدول مقوس كنيم تا مدت معلوم شود .
قسم
I
دوم : آن است كه حكيم فاضل بطلميوس گفته است تسيير طالع وأوتاد تحويل مىبايد كه چنان كنيم كه
I
فضل الدور يك سأله را بر دور زيادت كنيم ، بر أيام يك سال شمسي قسمت كنيم تا نصيب يك روز حاصل
I
شود . هر روز را به آن مقدار ميرانيم تا آخر سال را ، طالع تحويل به حسب اين تسيير به طالع تحويل ديگر سال
I
رسيده باشد .
وفضل الدور به حسب ارصاد ، مختلف است : به حسب رصد ايلخانى هست / فرها .
I
آن را با دور أضافت كرده ، بر مدت يك سال شمسي قسمت كرديم تا حصهء يك روز بيرون آمد چندين اجزا
I
/ ايجكهنا تا ثوالث .
وچون خواهيم تا بدانيم كه در مدت معلوم تسيير طالع تحويل به كجا رسيده است ،
I
أيام آن را در اين مقدار ضرب كنيم تا قوس تسيير حاصل آيد . آن را بر مطالع طالع تحويل افزاييم ودر جدول
I
مطالع بلد مقوس كنيم تا درجهء قسمت حاصل آيد . وما جدولى نهاديم بر اين أصل در مدت أيام يك سال
I
شمسي تا اگر مدت معلوم باشد به حسب آن در آن جدول درآئيم وقوس تسيير بگيريم . وآن را
I
بر مطالع طالع تحويل افزائيم ، وحاصل را در جدول مطالع بلد مقوس كنيم تا درجهء قسمت حاصل شود .
I
واگر خواهيم تا بدانيم كه تسيير طالع به دليل چه وقت خواهد رسيدن ، مطالع آن دليل بگيريم
I
به بلد ، ومطالع طالع تحويل را از آن كم كنيم تا قوس تسيير حاصل آيد . آن را مقوس كنيم در آن جدول
I
تا مدت رسيدن طالع تحويل سال به آن دليل معلوم شود .
فصل 7 : در انتهاآت
وآن
I
دو قسم است : يكى ، انتهاى [ سنوى وديگر انتهاى ] شهري .
قسم أول : در بيان انتهاى سنوى
وآن چنان باشد كه دلايل
I
طالع أصل را هر سال يك برج رانند ، وحصهء يك روز چندين دقايق بود تا ثوالث / هاديهمب .
I
وچون مدت معلوم باشد وخواهيم تا موضع انتها بدانيم أيام مدت معلوم را در اين مقدار
I
ضرب كنيم تا قوس انتها حاصل آيد . آن را بر برج انتها افزائيم تا مواضع انتها حاصل شود .
وبه جهت اين جدولى