بكاهيم تا داير حاصل آيد به تحقيق . آن را بر پانزده قسمت كنيم تا ساعات بعد حاصل شود به تحقيق .
I
واگر مطالع فلك مستقيم جزو آفتاب را در نصف النهار مقدم استعمال كنيم ، آن داير بر اجزاى ساعات
I
حقيقي شبانروز مسقط قسمت بايد كرد تا ساعات بعد حاصل شود به تحقيق .
قسم ششم : در تحقيق
I
ساعات ولادت ومسقط ومعرفت مكث معدل .
وطريق اين چنان است كه تعديل ساعات
I
ولادت را كه بار آخر حاصل آمده بود ، آن را بر ساعات ولادت زيادت كنيم اگر فضل طالع نمودارى
I
راست ؛ واز أو بكاهيم اگر فضل طالع تخمينى راست . آنچه حاصل آيد ساعات ولادت باشد به حسب
I
آن نمودار به تحقيق . وچون ساعات بعد مسقط را از نصف النهار مقدم معلوم شد ، از آنجا زمان مسقط را
I
از روز يا شب معلوم توان كردن . بدان طريق كه نظر كنيم به ساعات بعد اگر كمتر از ساعات
I
نصف النهار بود ، هر دو را با هم جمع كنيم تا ساعات مسقط حاصل آيد از أول آن روز . واگر مساوى
I
أو بود ، مسقط در أول شب آينده باشد . واگر بيشتر باشد ، فضل أو بر ساعات نصف النهار بگيريم .
I
آنچه باقي ماند ساعات مسقط باشد از شب آينده ، بر آن تقدير كه آنچه باقي مانده باشد ، از ساعات
I
آن شب كمتر بود ؛ واگر مساوى أو باشد ، مسقط در أول روز آينده بود ؛ واگر بيشتر باشد ، ساعات
I
آن شب از آن كم كنيم تا ساعات مسقط حاصل آيد از روز آينده . وچون تاريخ مسقط به تحقيق معلوم
I
شد آن را از تاريخ ولادت به تحقيق نقصان كنيم . آنچه حاصل آيد از ماه وروز وساعات مكث
I
مولود بود در رحم به تحقيق . وبه جهت تسهيل را جدولى ساختيم از براي معرفت أيام مكث نه ماهه
I
وهفت ماهه ، وطريق عمل آن چنان است كه دايماً بعد بگيريم از مركز سابع تا قمر به درجات
I
سوا تا بروج ودرجات ودقايق حاصل آيد . از برابر آن درآييم در آن جدول ، وأيام مكث
I
وقمر مصحح برگيريم معدل به تعديل ما بين السطرين . وقمر مصحح را هميشه بر موضع قمر ولادت افزائيم
I
تا طالع ولادت حاصل آيد به حسب اين نمودار ؛ وآن را جدول مكث شرقي وغربى خوانيم .
فايده :