زيرا كه در مدت اين ادوار ، أيام شهور حمل كه ذكر رفت تمام مىشود . ومدت هر يكى را از اين
I
مكثهاى مذكور مكث أوسط مىخوانند ؛ بدان سبب كه گاه هست كه غايت نقصان هر يكى از اين
I
مكثها يا به نيم دور قمر مىرسد وآن را مكث أصغر مىگويند . وگاه هست كه مقدار زيادت هر يكى
I
به همين مقدار مىرسد وآن را مكث أكبر مىخوانند . پس به حسب اين اعتبار ، هميشه أوسط در ميان
I
مكث أكبر وأصغر باشد . وبدين نسبت اين را مكث أوسط خوانند . وبناى اعمال اين نمودار
I
بر مكث أوسط است ، ومدت مكث أوسط هر يك ، از ضرب عدد ادوار قمر حاصل آمده است
I
در مدت يك دور أو . وچون مدت نيم دور قمر كه هست چندين أيام وساعات وكسور / يجيهيالج ،
I
از مكث أوسط هر يكى كم كنند مكث أصغر حاصل آيد . واگر بر آن افزايند مكث أكبر حاصل شود .
I
پس ما به جهت مثال درجهها مكث معين اين عمل كرديم ودر اين جدول ثبت گردانيدم :
قسم سوم : در استخراح مكث مولود در رحم مادر به حسب آنكه قمر در غير درجهء طالع سابع باشد .
وآن چنان است كه اگر در طالع مولودى ، قمر در غير درجهء طالع وسابع باشد اگر چنان كه فوق الأرض