كه ذكر خواهيم كردن .
فصل 2 : در شرح نمودار بطلميوس قلودى كه مشهورتر است
و « 1 »
I
أصل اين نمودار آن است كه بطلميوس در كتاب ثمره آورده است در كلمهء سى وششم به اين عبارت
I
كه المستولى على مكان الاجتماع في مثل درجهء وتد من أوتاد مولود كل كاين في ذلك الاجتماع
I
من الأشخاص الإنسانيه وكذلك الاستقبال .
وطريق عمل بدين نمودار چنان است كه چون طالع
I
ولادت به تخمين بيرون آورده باشيم وأوتاد آن را دانسته وجزو اجتماع يا استقبال مقدم
I
بر ولادت معلوم كرده ، پس نظر كنيم به أرباب حظوظ موضع جزو مقدم تا كدام كوكب را حظ بيشتر است .
I
وبه وجهي از دو وجوه ناظر بدان جزو در زمان اجتماع يا استقبال به اتصال نظر يا به اتصال
I
محل يا به نقل نور يا به جمع نور آن كوكب مستولى باشد بر آن جزو . وأرباب حظوظ پنجاند :
أول ، صاحب
I
بيت كه أو را پنج شهادت است ؛ دوم ، صاحب شرف كه أو را چهار شهادت است ؛ سوم ، صاحب حد كه
I
أو را سه شهادت است واينجا حدود بطلميوس را اعتبار بايد كردن نه حدود مصريان ؛ چهارم ،
I
رب مثلثهء أولى كه أو را دو شهادت است ؛ پنجم ، صاحب وجه كه أو را يك شهادت است .
وبعضي رب مثلثهء
I
ثانيه را اعتبار كنند وصاحب وجه را نه . وهر صاحب خط كه در خانهء خود باشد شهادات أو مضاعف
I
گردد . پس از أرباب حظوظ كه به آن جزو ناظر باشد آنكه أو را حظ بيشتر باشد ، مستولى بود وآنكه
I
أو را حظ كمتر بود ، آن شريك مستولى باشد . اگر چنان كه عدد درجات مستولى يا شريك أو در زمان
I
ولادت ، مساوى عدد درجات وتدى باشد از أوتاد ، آن طالع تخمين كه بيرون آوردهايم آن طالع
I
معدل باشد . واگر نه ، بنگريم تا درجات كدام وتد به درجات يكى از آن دو كوكب نزديكتر است . درجات
I
آن وتد را مساوى درجات آن كوكب گردانيم واز آن وتد استخراج ديگر أوتاد كنيم تا طالع معدل شود ؛
I
بر آن اعتماد كنيم . اگر ميان عدد درجات آن كوكب وتد ، تفاوت فاحش باشد مستولى بر آن
I
جزو مقدم در زمان ولادت طلب كنيم وبر آن عمل كنيم . واگر در اين عمل نيز تفاوت فاحش واقع شود ،
هامش
( 1 ) . [ در أصل نسخه : ]
و