تعديل أول حاصل آيد . آن را قوس بگيريم در جدول جيب تا تعديل أو حاصل شود از آن هر يك از اين كواكب .
I
عمل تعديل ثاني كواكب : چون خواهيم تا تعديل ثاني كواكب استخراج كنيم بگيريم جيب خاصهء معدله و
I
جيب تمامش تا ربع دور ، وآن را در نصف قطر تدوير هر يك كه هست قمر را به موجب رصد ايلخانى
I
/ هيب ، وبه رصد بطلميوس / هيه ، وزحل را / ول ، ومشترى را / يال ، ومريخ را / لطارل ، وزهره را / مجى ، و
I
عطارد را / كبلل ، منحط ضرب كنيم ؛ وآنچه از ضرب جيب خاصه حاصل آيد آن را محفوظ أول خوانيم . وآنچه
I
از ضرب جيب تمام خاصه حاصل آيد آن را محفوظ ثاني گوئيم . آن گاه نظر كنيم به خاصهء معدله اگر در ربع أول و
I
چهارم است ، محفوظ ثاني را بر بعد مركز تدوير هر يك از مركز عالم افزائيم ؛ واگر در ربع دوم وسوم است ،
I
از أو كم كنيم . آنچه حاصل آيد بعد از زيادت يا نقصان ، آن را محفوظ ثالث خوانيم . آن گاه مربع محفوظ أول را
I
با مربع محفوظ ثالث جمع كنيم ، وجذر حاصل بگيريم تا بعد مركز كوكب حاصل آيد از مركز عالم . آن گاه
I
محفوظ أول را بر آن بعد مركز كوكب از مركز عالم ، منحط قسمت كنيم تا جيب ثاني حاصل آيد . آن را قوس
I
بگيريم در جدول جيب تا تعديل ثاني محكم حاصل آيد از آن اين كواكب . ودر اين اعمال احتياج نبود
I
به استعمال دقايق نسب زايده وناقصه واختلاف بعد ابعد وبعد أقرب .
چون استخراج
I
تعديلات به حساب معلوم شد ، موامرهء تقاويم كواكب همان است كه پيش از اين ذكر كردهايم
I
در استخراج تقاويم كواكب هفتگانه .
فايده : أصحاب زيجات ، تعديلات قمر را در جداول
I
به آن اعتبار وضع كردهاند كه قمر در ذروهء تدوير فرض كردهاند ومركز تدوير در أوج حامل . پس
I
به اين سبب اختلاف أو هميشه زايد است بر تعديل ثاني أو .
ودر پنج كوكب ديگر تعديلات را
I
چنان وضع كردهاند كه آن كواكب در بعد أوسط تدوير بود ومركز تداوير ايشان در بعد
I
أوسط حامل . پس به جهت اين ، آن كواكب را دو اختلاف لازم مىشود يكى ، اختلاف بعد ابعد
I
كه هميشه آن را از تعديل ثاني كم مىبايد كردن ؛
ودوم ، اختلاف بعد أقرب كه هميشه آن را بر تعديل ثاني