وطريق أو آن است كه جيب ارتفاع وقت را بر جيب غايت ارتفاع منحط قسمت
I
كنيم ، وقوس حاصل بگيريم در جدول جيب . وآن را بر پانزده قسمت كنيم تا ساعات معوجه حاصل آيد .
I
باقي « 1 » از أول روز اگر ارتفاع شرقي بود ؛ وباقي از روز اگر ارتفاع غربى باشد .
فصل 7 :
I
در استخراج ارتفاع وقت از ساعات معوجه
وطريق أو آن است كه ضرب كنيم جيب ساعات معوجه را
I
در پانزده تا قوسي حاصل آيد . جيب أو بگيريم ودر جيب غايت ارتفاع منحط ضرب كنيم تا جيب ارتفاع
I
وقت حاصل شود . قوس أو بگيريم در جدول جيب تا ارتفاع وقت حاصل آيد .
فصل 8 :
I
در معرفت مطالع طالع
وطريق أو چنان است كه اگر ارتفاع شرقي بود ، فضل داير را از مطالع جزو
I
شمس به فلك مستقيم يا از مطالع ممر كوكب به فلك مستقيم از أول جدى كم كنيم . واگر غربى باشد ، بر أو افزاييم
I
تا مطالع طالع حاصل آيد .
طريقي ديگر : وآن چنان است كه اگر ولادت به روز باشد ، آن داير را كه از
I
أول روز تا زمان ولادت حاصل آمده باشد ، بر مطالع جزو آفتاب زمان ولادت به بلد
I
زيادت كنيم . واگر ولادت [ به ] شب بود ، آن داير را كه از أول شب تا وقت ولادت حاصل
I
آمده باشد بر مطالع جزو آفتاب زمان ولادت به بلد زيادت كنيم . واگر ولادت به شب بود ،
I
آن داير را كه از أول شب تا وقت ولادت حاصل آمده باشد بر مطالع نظير جزو آفتاب زمان ولادت
I
به بلد زيادت كنيم تا مطالع طالع حاصل آيد . اما اگر غايت ارتفاع آفتاب گرفته باشيم آنجا فضل
I
داير معدوم بود . زيرا كه ولادت در نصف النهار بود . پس مطالع طالع جزو آفتاب به فلك
I
مستقيم ، مطالع طالع بود به بلد . واگر غايت ارتفاع كوكب گرفته باشيم ، مطالع درجهء ممر أو به فلك
I
مستقيم ، مطالع طالع باشد به بلد . واگر داير از أول شب تا زمان ولادت مساوى نصف قوس
I
الليل بود به فلك مستقيم كه آن مطالع ولادت باشد به بلد .
فصل 9 : در استخراج درجهء طالع ،
I
به حساب
وآن دو نوع بود :
نوع أول : چنان است كه مطالع طالع را درجات سوا فرض كنيم ، از برابر
هامش
( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] ماضي