اعمال ما صحيح باشد ؛ واگر نه خطا بود .
فصل 5 : در معرفت داير از أول روز يا شب تا زمان ولادت
I
ومعرفت ساعات ولادت
وطريق أو آن است كه فضل داير را بر پانزده قسمت كنيم تا ساعات
I
تقويم حاصل آيد به تقريب . بر آن ساعات آفتاب را در زمان ولادت تقويم كنيم ؛ ونظر كنيم اگر ولادت
I
به روز بود ، به حسب اين تقويم آفتاب ، جميع اعمال را كه مبنى بر تقويم شمس باشد مكرر كنيم تا آنجا كه داير حاصل
I
آيد از أول روز تا به وقت ولادت به تحقيق . آن را چون بر اجزاى ساعات حقيقي قسمت كنيم ساعات
I
مستوى حاصل آيد از أول روز تا زمان ولادت . اگر بر اجزاى ساعات زماني قسمت كنيم ساعات
I
معوجه حاصل آيد از أول روز تا زمان ولادت به تحقيق . واگر اعمال را مكرر نكنيم آنچه حاصل شود از
I
ساعات به حسب داير كه بار أول استخراج كردهايم به تقريب باشد . وبيشتر جماعت أصحاب
I
نجوم به اعمال أول قناعت مىكنند ودر تحقيق آن نمىكوشند .
اما اگر ولادت به شب بود ، نظر كنيم به درجهء
I
طلوع كوكب اگر ميان جزو شمس ونظير أو بود ، طلوع كوكب به روز باشد ؛ واگر ميان نظير وجزو
I
أو باشد ، طلوع كوكب به شب بود . آن گاه اگر طلوع كوكب به روز باشد ، مطالع طلوع أو را از مطالع
I
نظير درجهء شمس به بلد كم كنيم . آنچه باقي ماند آن را از آن داير كه حاصل آمده باشد از زمان طلوع
I
كوكب تا به وقت ولادت ، كم كنيم تا دايرحاصل آيد از أول شب تا ز ولادت .
واگر طلوع كوكب
I
به شب بود ، مطالع نظير جزو شمس را به بلد از مطالع طلوع كوكب به شب بود ، مطالع نظير جزو
I
آفتاب را به بلد از مطالع طلوع كوكب كم كنيم . آنچه باقي ماند آن را بر آن داير از زمان طلوع كوكب
I
تا زمان ولادت ، افزائيم تا داير حاصل آيد از أول شب تا زمان ولادت . آن را اگر بر پانزده
I
قسمت كنيم ساعات مستويهء ولادت حاصل آيد از شب به تقريب . واگر بر اجزاى ساعات
I
مستويهء ولادت حاصل شود به تحقيق . واگر بر اجزاى ساعات زماني قسمت كنيم ساعات
I
معوجهء ولادت حاصل آيد از شب به تحقيق .
فصل 6 : در معرفت ساعات معوجه از ارتفاع
I
وقت وغايت ارتفاع