فصل 4 : در تعديل ساعات وسط كسوف به واسطهء جدول لطيف
وطريق أو چنان است
I
كه از برابر ساعات بعد از نصف النهار درآئيم در جدول لطيف واختلاف منظر طول برگيريم وآن را
I
اختلاف أول خوانيم . آن گاه آن را اگر خواهيم ، بر سبق حقيقي قمر قسمت كنيم در ساعتي واگر خواهيم بر سبق
I
مرئى تا ساعات اختلاف أول حاصل آيد . آن را بر ساعات بعد أول افزائيم دايماً تا ساعات
I
بعد ثاني حاصل آيد . وبه همان مؤامره كه پيش از اين گفتهايم عمل كنيم ليكن آن به حساب است اين به جدول .
I
تا اگر به قول جمهور كه مشهور است عمل كنيم ، سبق حقيقي را به كار داريم ؛ واگر به قول خازنى كه به تحقيق نزديكتر است
I
عمل كنيم ، سبق مرئى را استعمال كنيم ؛ واگر به قول بتانى عمل كنيم ، هر دو را به كار داريم .
اما به جهت مثال
I
دو دستور وضع كرديم : يكى بر آن قاعده كه سبق حقيقي عمل كنيم به مذهب جمهور ، وديگر بر آن قاعده
I
كه به مذهب خازنى عمل كنيم به سبق مرئى .
مثالش : وآن چنان است كه چون اجتماع حقيقي بعد از
I
نصف النهار بوده است به چندين كسر ساعات : / هاير ، پس اين بعد أول باشد از نصف
I
النهار تا زمان اجتماع حقيقي . پس درآئيم از برابر زوال در جدول لطيف واختلاف منظر
I
طول برگرفتيم واز برابر بعد أول در هر دو دستور ثبت كرد . آن گاه آن را كه در دستور أول بود
I
بر سبق حقيقي كه بود / كط ، قسمت
I
كرديم تا بيرون آمد ساعات
I
اختلاف أول چندين / هاكط .
I
اين را در دستور أول ثبت كرديم
I
از برابر اختلاف أول ، وباز بر
I
ساعات بعد أول افزوديم تا ساعات
I
بعد ثاني حاصل آمد چندين / هالج .
.