تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — صفحة 201

مساهمون:

ص٢٠١
كنيم اگر عرض شمالي باشد ، وفضل ميان ايشان بگيريم اگر جنوبي بود تا جيب ارتفاع قمر حاصل آيد .
I
قوسش بگيريم در جدول جيب تا ارتفاع قمر حاصل آيد به حسب عرض أو . واين بر آن تقدير باشد
I
كه فلك البروج از سمت الرأس ، جنوبي بود . اما اگر شمالي بود عمل بعكس اين بايد كردن تا ارتفاع
I
أو حاصل شود . طريقي ديگر : زيادت كنيم عرض شمالي قمر را بر ارتفاع شمس ، وعرض جنوبي را
I
از أو كم كنيم تا ارتفاع قمر حاصل آيد . وميان اين عمل وآنچه پيش از اين گفتيم زيادت تفاوتى نبيند
I
كه محسوس بود يا معتدبه باشد عند الحسّ ؛ به جهت اندكى عرض قمر به وقت كسوف .
فصل 6 :
I
در معرفت بعد قمر از مركز زمين به آن اعتبار كه نصف قطر زمين را يك جزو گيرند چون مركز
I
قمر وخاصهء معدلهء أو معلوم كرده باشيم ، ضرب كنيم هر يكى از جيب مركز وجيب تمام مركز تا ربع
I
دور در ما بين المركزين كه به حسب رصد بطلميوس هست چندين / ىيط وبه حسب رصد جديد
I
ايلخانى / طها منحط . آنچه از ضرب جيب تمام مركز حاصل آيد آن را محفوظ خوانيم . واز ضرب جيب
I
مركز حاصل آيد آن را مربع كنيم ونقصان كنيم از مربع فضل نصف قطر فلك خارج مركز بر ما بين
I
المركزين كه هست به حسب رصد بطلميوس چندين مرفوع مره با درجات / مج‌كاها . وبعد از نقصان
I
جذر باقي بگيريم ومحفوظ را بر أو افزائيم اگر مركز قمر در ربع أول وچهارم باشد ، واز أو كم كنيم اگر مركز
I
قمر در ربع دوم وسوم باشد . آنچه حاصل آيد بعد مركز تدوير قمر باشد از مركز عالم . آن گاه ضرب
I
كنيم هر يكى را از جيب خاصهء معدله وجيب تمام أو تا ربع دور ، در نصف قطر فلك تدوير قمر
I
كه هست به حسب رصد بطلميوس چندين / ه‌يه وبه حسب رصد جديد ايلخانى / ه‌يب منحط . آنچه حاصل
I
آيد از ضرب جيب تمام خاصه آن را بر بعد مركز تدوير أو افزائيم از مركز عالم اگر خاصهء معدله در ربع
I
أول وچهارم بود ؛ فضل ميان هر دو بگيريم اگر در ربع دوم وسوم باشد . آن گاه مربع آن را با مربع
I
حاصل بگيريم تا بعد مركز قمر از مركز عالم حاصل آيد ، به آن اعتبار كه نصف قطر فلك مايل شصت
زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — صفحة 201 | محمد بن علي منجم وابكنوي