تفاوت ظاهر نشود در اعمال . ونيز فضل دور را در جدول به تضاعيف تا مدت صد وبيست
I
سال نهاديم تا سالهاى تامه از آن جدول به آسانى بر مىگيريم وبر مطالع طالع أصل مىافزائيم
I
تا مطالع طالع تحويل حاصل مىآيد به تقريب . وتحقيق اين عمل آن است كه به مركز آفتاب درآييم در جدول
I
تعديل شمس وتفاضل تعديل برگيريم وآن را در 360 زمان ضرب كنيم ، وبر بهت أو قسمت كنيم تا كسور
I
تعديل الزمان ما حاصل آيد . آن را بر 66 منحط قسمت كنيم تا كسور تعديل حاصل آيد . وآن زايد بود
I
بر فضله ، اگر تفاضل در زيادت باشد يا مركز ميان أول سرطان وآخر قوس باشد ؛ يا ناقص بود از فضله ،
I
اگر تفاضل در نقصان بود يا مركز ميان أول جدى وآخر جوزا بود تا بعد از زيادت
I
يا نقصان فضله معدله حاصل آيد .
وما جدولى وضع كرديم تا به مركز آفتاب درآئيم در آن جدول ،
I
وتعديل فضل الدور ودقايق وثواني تعديل برگيريم ونظر كنيم به مركز شمس ، اگر در ربع أول وسوم
I
باشد تعديل ناقص بود ؛ واگر در ربع دوم وچهارم باشد زايد بود .
آن گاه اگر به حساب خواهيم كردن ، به آن تعديل را
I
بر / فرها افزائيم يا نقصان كنيم تا معدل شود . بعد از آن آن را در سالهاى تامه ضرب كنيم . واگر به جدول عمل كنيم آن
I
دقايق وثواني تعديل را در سالهاى تامه ضرب كنيم تا تعديل حاصل آيد . به حسب آن سالهاى زايد يا ناقص
I
آن را بر آنچه از برابر سالها گرفته باشيم افزائيم يا نقصان كنيم تا معدل شود . به آن فضل الدور معلوم كنيم
I
تا مطالع طالع تحويل به تحقيق حاصل آيد .
باب دهم : در بيان تسويه البيوت
وآن چهار
I
فصل است :
فصل أول : در تعريفات
وچون پيش از اين ، تعريف دايرهء أفق ودايرهء
I
نصف النهار كردهايم بعد از اين مىگوئيم كه عرض بلد ، قوسي باشد از دايرهء نصف النهار ميان
I
دايرهء معدل النهار وسمت الرأس ، واين مساوى ارتفاع قطب معدل النهار باشد .
دايرهء
I
ارتفاع ، آن دايرهء عظيمه بود كه بر سمت الرأس وسمت الرجل بگذرد وهر آينه دايرهء أفق را قطع
I
كند بر زواياى قايمه . پس قوسي كه ميان كوكب يا نقطهء مفروض ودايرهء أفق باشد از اين دايره