در ساعات مقوس كنيم ، يا در / كد ضرب كنيم وبر / نطح قسمت كنيم ، يا بر / بكح منحط قسمت كنيم ،
I
تا ساعات بعد حاصل آيد . از نصف النهار مقدم وتالي هر دو ساعات بعد را با هم جمع كنيم ؛
I
اگر / كد شود بي زيادت ونقصان ، عمل صحيح است والّا خطاست واين عمل است . وچون
I
ساعات بعد معلوم شد ساعات تحويل معلوم كنيم به همان طريق كه در فصل پنجم از باب
I
هشتم بيان كردهايم . ليكن اينجا فرق آن است كه ساعات نصف النهار را به حسب جزو شمس
I
در زمان تحويل اعتبار مىبايد كردن ، نه به حسب تقويم آفتاب نصف النهاري .
فصل 3 :
I
در استخراج طالع از ساعات
وآن بر دو قسم است : يكى به حسب ساعات تحويل ، وديگر به اعتبار
I
ساعات بعد .
قسم أول : در استخراج طالع از ساعات تحويل
وآن بر دو نوع باشد : أول ، به تقريب ؛
I
وديگر ، به تحقيق .
نوع أول : به تقريب
وآن چنان است كه ضرب كنيم ساعات تحويل را در پانزده
I
تا داير حاصل آيد . اگر تحويل به روز باشد مطالع جزو آفتاب تحويل گيريم واگر به شب بود مطالع
I
نظير آن جزو به بلد . وداير را به اين مطالع جمع كنيم تا مطالع طالع تحويل به تقريب حاصل آيد . از آنجا
I
طالع استخراج بايد كردن .
نوع دوم : به تحقيق
وآن چنان است كه ضرب كنيم ساعات تحويل را
I
در اجزاى ساعات حقيقي آن شبانروز واگر تحويل به روز باشد مطالع آفتاب زمان طلوع
I
بگيريم واگر به شب باشد مطالع نظير جزو آفتاب غروب بگيريم به بلد وداير را با آن مطالع
I
جمع كنيم تا مطالع طالع حاصل آيد به تحقيق .
قسم دوم : در استخراج طالع از ساعات بعد
وآن نيز
I
بر دو نوع باشد : يكى به تقريب ويكى به تحقيق .
نوع أول : به تقريب
وآن چنان است كه هر يكى از اين
I
دو ساعات بعد ماضي ومستقبل را در پانزده ضرب كنيم تا داير حاصل آيد از هر دو نصف
I
النهار تا زمان تحويل . وميزان اين عمل چنان است كه اگر هر دو داير جمع كنيم / سس درجه شود بي
I
زيادت ونقصان ، والّا عمل خطا باشد . آن گاه مطالع جزو آفتاب زمان تحويل بگيريم به فلك