وآن نيز بر دو نوع آيد : يكى آنچه به حسب أيام رومى نويسند
I
وديگر به اعتبار مواضع آفتاب .
نوع أول : در بيان آنچه به حسب أيام رومى نويسند
I
چون أيام طلوع منازل ماه وغير آن از أحوال تغيرات هوا كه در سال حادث شود
I
وطلوع ، مراد بيرون آمدن كواكب منازل بود از زير شعاع شمس ؛ ومنازل را به دو نوع اعتبار
I
كنند : يكى به حسب صور كواكب مانند اعتبار صور بروج ، وديگر به حسب تقسيم فلك مانند تقسيم
I
بروج كه آن هرگز متغير نشود . چنان كه هر برجى قسمي باشد از دوازده قسم فلك كه سى درج [ ه ]
I
بود ، چنان كه پيش از اين بيان كردهايم ، هر منزلي نيز قسمي باشد از بيست وهشت قسم فلك
I
كه آن دوازده درجه وپنجاه ويك دقيقه وبيست وشش ثانيه به تقريب . وأسامي منازل وعدد آن ، اين است : وچون صور منازل به حركت ثابتات متحرك است ، در هر شصت وشش سال فارسي يك درجه
I
به قول صحيح به موجب رصد ايلخانى ، واين مقدار زمان شصت وپنج سال رومى بود وچهار
I
صد وچهل ونه روز كه در اين مدت در طلوع منازل يك روز تفاوت كند كه متأخر افتد واز
I
حدود سالهاى يك هزار وپانصد وهشتاد وششم از تاريخ رومى كه مطابق سال صد ونود و
I
هشتم ملكي باشد . منزل شرطين در بيست وچهارم نيسان طلوع مىكند . وچون از اين
I
تاريخ آن مدت مذكور تمام بگذرد نوبت طلوع أو به بيست وپنجم ماه مذكور رسد ؛ وباقي را
I
بر اين قياس بايد كردن . وچون طلوع شرطين معلوم شد بعد از سيزده روز ، طلوع بطين