وقال في كتاب « أسرار الصّور » وهي كالشرح لكتاب « درجات » لهم : إنّ الأفعال والآثار الّتى ذكرها قدماؤنا لدرجة درجة ، فإنّما تظهر إذا كانت طالعة لابتداء أمر من سنة أو فصل أو شخص أو غير ذلك .
ودر كتاب « اسرار الصّور » كه آن شرحي است بر كتاب « درجات » وآثار وافعالى كه قدماء ، دربارهء درجه به درجهء آن گفتهاند كه همانا اگر اين ( صور ) به ابتداى ( حدوث ) امرى از سالى يا فصلى يا شخصي يا غير ذلك طالع باشند ، ظاهر ميشود .
عرض ميكنم ، آنچه غضنفر تبريزى از قول تنكلوشاى قوفانى ، دربارهء درجهء چهاردهم برج سنبله آورده ، عينا ودقيقا در شرح درجهء چهاردهم برج سنبله در كتاب تنكلوشا آمده است . پس ، غضنفر تبريزى ، در حدود نيمهء سدهء هفتم هجرى ، همين كتاب تنكلوشا را كه نسخ فارسي وعربى آن در دست است ، زير دست داشته است .
وامّا نكتهء جالب دقّت آنكه ، غضنفر تبريزى ، پس از آوردن قول تنكلوشا ، مينويسد :
در كتاب « أسرار الصّور » كه شرحي است بر كتاب « درجات » ، آنچه را قدماء ، دربارهء اثر وظهور آثار وافعالى كه با طلوع هريك از درجات به منصهء ظهور وپيدايى ميرسد ، شرح داده شده است .
چنانكه پيداست ، در اين نوشته ، كتاب « أسرار الصّور » ، كتابي جدا از كتاب « درجات » عنوان شده است ، وبراي من روشن نيست كه از دو كتاب « أسرار الصّور » و « درجات » ، كداميك نامى براي كتاب تنكلوشا بوده است ؟ ، چرا كه عنوان هر دو كتاب ، با موضوع كتاب تنكلوشا مناسبت وهمخوانى دارد .
* چنانكه تا اينجا ديديم ، كتابي كه تأليف آن را به تينكلوس يا تنكلوش يا تنكلوشا نسبت دادهاند ، به نامهاى مختلف ناميده شده است . ابن النّديم از آن به « كتاب الوجوه والحدود في المواليد » ياد ميكند . قفطى ، آن كتاب را « كتاب وجوه حدود » مينامد .
غضنفر تبريزى از آن به « أسرار الصّور في الشرح الدرجات » اسم ميبرد ، وآخر الامر بر
تنكلوشا ( ملحق : مدخل منظوم واحكام علم النجوم للخجندى ) — صفحة پيشگفتار 106
مساهمون: مؤلف مجهول
صپيشگفتار ١٠٦