روى نسخههاى عربى اين كتاب ، نام آن « كتاب في صور درج » آمده است .
ودر فرهنگها ( جهانگيرى ، مجمع الفرس ، رشيدى ، برهان قاطع ، . . . ) ، « تنكلوشا » نام كتاب عنوان شده است .
ظاهرا ، بعدها ، كساني ، كتاب تنكلوشا را تلخيص كرده وفقط احكاميّات آن ( بدون شرح صور ) را استكتاب كردهاند . ابن أبي اصيبعه ، ضمن تأليفات وتصنيفات فخر رازي ، از كتابي با مضمون يا عنوان « منتخب كتاب تنكلوشا » ياد ميكند ، بىآنكه به چندوچون آن بپردازد .
در برخى منابع ، تأليف كتابي با عنوان « كتاب صور درجات فلك » در موضوع احكاميّات را به « زرتشت / زردشت » نسبت ميدهند ، ونسخى از آن تأليف را ، اينجا وآنجا ، سراغ ميتوان كرد .
* از كتابي كه با نام « تنكلوشا » ميشناسيم ، هم نسخ عربى وهم نسخ فارسي در دست است . از نسخ عربى آن دو نسخه را ميشناسيم . يكى نسخهيى است متعلّق به كتبخانهء شهر پطرزبورگ ( روسيّه ) ، كه عنوان آن هست : « كتاب تنكلوشا القوفانى من أهل بابل في صور درج الفلك وبعض دلالتها على ما أخذ عن القدماء » .
ونسخهيى ديگر متعلّق به كتبخانهء شهر ليدن ( هلند ) ، با عنوان « كتاب تنكلوشا البابلي القوفانى في صور درج الفلك وما تدلّ عليه من أحوال المولودين » . اين عنوان ، شرحي به دنبال دارد ، به اين مضمون : أبو بكر بن أحمد بن وحشيّه آن را از لغت نبطي به لغت عربى ترجمه كرده وبر علىّ بن أبي طالب أحمد بن الحسين بن علىّ بن أحمد بن محمّد بن عبد الملك الزيّات املا كرده است . واين بدان معنى است كه صاحب يا استكتاب كنندهء اين نسخه ميگويد كه أصل كتاب تنكلوشا به لغت نبطي بوده كه ابن وحشيّه آن را به عربى ترجمه كرده وبر عبد الملك زيّات املا كرده است ، يعنى ترجمه كتاب از ابن وحشيّه وتحرير عربى آن از عبد الملك زيّات است .
ممكن است ، اينچنين كه اين يادداشت حاكى است بوده باشد ، ونيز ممكن است
تنكلوشا ( ملحق : مدخل منظوم واحكام علم النجوم للخجندى ) — صفحة پيشگفتار 107
مساهمون: مؤلف مجهول
صپيشگفتار ١٠٧