همانا تلاش تكلفآميز ، بيهوده و بىثمرى مىباشد ؛ زيرا اين امر ، علاوه بر اينكه يك كار و تلاش و ادعاى بىدليل و نظر و رأى پوچ ، بيهوده و تعسف بارى است . يك نوع التزام سپردن به چيزى است كه هيچگونه التزامى عقلا و شرعا در مورد آن نيست .
نظر شيخ « عز الدين عبد العزيز بن عبد السلام » دربارهء تناسب سورهها
تا جايى كه ما اطلاع داريم ، اولين دانشمندى كه وجود تناسب در بين سورههاى قرآن را انكار نموده ، سلطان العلماء ، شيخ عز الدين عبد العزيز بن عبد السلام ( متوفاى سال 660 ) مىباشد .
وى مىگويد : تناسب بين آيههاى قرآن كريم ، دانش بسيار نيكويى است ، ولى در حسن ارتباط كلام ، شرط است كه در ضمن يك امر متّحد واقعى شكل گرفته باشد ؛ يعنى اول آن به آخرش وابستگى كامل داشته باشد . و اما اگر كلامى براى اهداف و اسباب مختلفى تشكيل شده باشد ، هيچ لزومى ندارد كه برخى از آن با بعضى ديگر ارتباط داشته باشد .
سپس مىگويد : هركس كه در صدد يافتن چنين ارتباطى باشد ، همانا خويشتن را به تكلّف و مشقت افكنده و اقدام به امرى نموده كه قدرت و توان اثبات آن را ندارد ، مگر با يك ربط ركيك ، كه گفتار و سخنان زيبا از آن مصون و منزه است تا چه رسد به زيباترين و رساترين سخن ؛ يعنى قرآن كريم ؛ زيرا قرآن كريم در طول « 23 » سال در مورد احكام مختلف ، به علل و اسباب مختلف ، نازل شده است .
و كتابى كه هر حكم و مطلبش ، فلسفهء وجودى ويژهاى داشته باشد ، هرگز ارتباط برخى از آيات با برخى ديگر ، امكان نخواهد داشت . زيرا مرتبط ساختن تصرفهاى