فصل نهم تناسب سورهها
تناسب و هماهنگى و ارتباط معنوى كه در بين آيات ضرورت داشته و به اثبات رسيده ، همان تناسب و ارتباط ميان آياتى است كه با هم نازل گشته و يا در محدودهء يك سوره قرار گرفته و از يك وحدت موضوعى جامع - كه تمام اهداف و مقاصد سوره را در بر گرفته - برخوردار مىباشد ، چنان كه در طىّ بحثهاى پيشين آن را بحث نموديم . و اما نسبت به تناسب برخى از سورهها با بعضى ديگر ، بر حسب ترتيبى كه در قرآن كريم ، فعلا برقرار است ، هيچ نوع ضرورتى در آن احساس نمىشود ، گرچه عدّهاى خود را براى اثبات آن به تكلّف و مشقّت فراوان افكندهاند .
زيرا نظم و ترتيب ظاهرى موجود بين سورهها در قرآن كريم ، چيزى است كه صحابهء پيامبر - صلى اللّه عليه و آله - پس از شهادت آن حضرت به وجود آوردهاند و هرگز برگرفته از وحى و مستند بر آن نيست ، چنان كه قبلا بدان اشاره نموديم .
بنابراين ، تلاش و كوشش براى ساختن و توجيه وجود تناسب ما بين آيههاى آخر سورهها و آغاز سورههاى بعدى كه به دنبال آخرين آيهء سوره قبل ، واقع شده ،