است 296 - 322 « 1 » وايشان را « علويان » و « شيعهء باطنيه » نيز مىگفتند ؛ تنها كسى را كه خود ابوريحان از معاصران خود مىشمارد خليفهء بسيار معروف آن سلسله است بلقب الحاكم بأمر اللّه [ أبو على منصور بن عزيز بن معزّ بن منصور بن قانم بن عبيد اللّه مهدى 386 - 411 ه ق ] كه أحوال وآثار عجيب گوناگون از وى نقل كردهاند ، چندانكه جماعتى دربارهء أو از طريق حلول واتّحاد بمقام الوهيت وربوبيت « 2 » وگروهى بمظهريت تامهء الهى معتقد شدند ؛ وعاقبت در شب دوشنبه 27 شوال 411 ه . ق بوضعى مرموز كه كيفيت آن هنوز از مبهمات تاريخ آن سلسله است كشته ومفقود الأثر گرديد ؛ وبجاى أو پسرش أبو الحسن على ملقب به الظاهر لا عزاز دين اللّه 411 - 427 ه ق بخلافت رسيد .
فاطميان مدّعى سيادت بودند ؛ ونسب خود را به محمد بن إسماعيل ابن امام جعفر صادق عليه السّلام مىپيوستند ؛ اما مخالفان ومنكران سيادت ايشان كه عمده خلفاى عباسى بودند مىگفتند كه نسب آنها به عبد اللّه بن ميمون قداح « 3 » مىرسد نه به ائمهء علوية .
بطورى كه در تواريخ آن عهد مسطور است مدتي مديد از أوقات دستگاه خلافت عباسى وعلما ونقباى علويهء مقيم بغداد ، بر سر آن قيل وقالها در رد وقبول وتأييد وانكار گذشت ؛ تا در زمان القادر باللّه عباسى بسال 402 ه ق محضرى در قدح نسب سيادت « فاطميان » نوشتند كه گروهى از علماى آن عصر بعضي بميل ورغبت وبعضي از روى
هامش
( 1 ) - ابن أثير ؛ وبعضي آغاز حكومت مهدى فاطمى را 297 نوشتهاند .
( 2 ) - طايفهء در وزيهء لبنان وسوريه كه رنگ مذهب اسماعيليه وباطينه دارند ؛ مخصوصا آن گروه كه در جبل حوران دمشق مىنشينند وبنام « موحدون » شهرت دارند ؛ بنا بر معروف از بقاى همان فرقهاند كه معتقد بحلول روح الوهيت در وجود حاكم شدند .
وتسميهء « در روز » بسبب انتساب بمؤسس اصلى اين فرقه است كه از مردم إيران بنام محمد بن إسماعيل انوشتكين درزى بخارايى بود .
( 3 ) - أو را « ميمون بن ديصان اهوازى » معرفى كردهاند .