خزران كه به آبسكون معروف است . وبگذرد سوى دربند خزران وبردعه وميّافارقين وارمنيّه . ودر كوههاى روميان وشهرهاى ايشان وبر روميّهء بزرگ بگذرد وزمين جليكا « 1 » وشهرهاى اندلس وبدرياى محيط رسد .
[ إقليم ششم ]
واما إقليم ششم از خرگاههاى قاىقون « 2 » آغازد وبرخرخيزو كيماك وتغرغر « 3 » بگذرد سوى زمين تركمانان وپاراب « 4 » وشهر خزران وشمال درياى ايشان والّان وسرير « 5 » ميان اين دريا وميان درياى طرابزنده . وبر قسطنطنيه بگذرد وزمين بر جان وفرنجه وشمال اندلس وبدرياى محيط رسد .
[ إقليم هفتم ]
واندر إقليم هفتم بس آبادانى نيست . وبوى اندر سوى مشرق مردمانىاند وحشىگونه اندر كوه وبيشهها از جمله تركان . وبكوههاى باشخرت رسد وحدّهاى غزّ وبجناك وهر دو شهر سوار « 6 » وبلغار وروس وسقلاب وبلغر « 7 » ومجغر وبدرياى محيط رسد . وز آنسوى اين إقليم كم كسى هست مگر از گروههاى چون آسيو « 8 » وورانك وبوره ومانند ايشان .
هامش
( 1 ) - همانست كه عربها ( ارض الجلالقه ) ميگويند .
( 2 ) - قاى وقون ، خ .
( 3 ) - بدو غين نقطهدار ودوراء بىنقطه مطابق نسخههاى معتبر فارسي وعربى اين كتاب . ودر كتاب حدود العالم ومقدّمهء معجم البلدان بدو غين ودو زاء نقطهدار ودر يك نسخهء عربى تفهيم ( تغر عر ) نوشته شده است . گويا لفظ ( غر ) در اينجا بهمان معنى است كه در أواخر پارهاى از نامهاى بلاد ديده ميشود از قبيل كاشغر ، بلغر ، مجغر ، وأمثال آنها . وما بين علماى جغرافيا تغزغز بهر دوغين وهر دوزاء معجمه معروفست بصورت معجم البلدان
( 4 ) - فاراب ، حص .
( 5 ) - ع ، والّان والسّرير بين هذا البحر وبين بحر طرابزنده . خد ، اس . در بعض كتب هيئت قديم هم ( الّان وآس ) نوشتهاند ؟ .
( 6 ) - سوار شهري است بنزديك بلغار واندر وى غازياناند همچنانك بلغارياناند ( حدود العالم ) .
( 7 ) - خ ، بلغز .
( 8 ) - اسو ، خ .