عنصرى مىگويد :
اگر به تيرمه از جامه بيش بايد تير * چرا برهنه شود بوستان چو آيد تير
أمير معزّى گفته است :
كنون كه خور به ترازو رسيد وآمد تير * شدند راست شب وروز چون ترازو تير
خلاصه اينكه « تيرماه » در عرف شعرا وأدبا ونويسندگان قديم بمعنى فصل خزان وپاييز بسيار بكار رفته است نه خصوص تيرماه تابستانى .
شايد استعمال « تير » و « تيرماه » در معنى فصل خزان يادگار باقي ماندهء نوعي از گاه شمارى قديم إيران باشد كه تحويل سال را از أول تابستان مى - گرفتند . اتفاقا در سال خراجى زمان متوكل ومعتضد عباسى نيز منظور همان بود كه مبدأ سال يعنى فروردين ماه را با أول تابستان منطبق كنند .
دربارهء مطالبى كه اينجا گفته شد تحقيقى مفصلتر در حواشي ديوان حكيم عثمان مختارى غزنوى كردهايم ؛ طالبان بآنجا رجوع كنند . واللّه الموفق .
شرح
( 120 ) ص 74 س 10 - صورت حسابش بدين قرار است :
( 121 ) ص 88 ح 1 - منشأ اختلاف عقيدة در شمارهء كواكب مرصوده كه مشهور 1022 گفتهاند ومطابق ضبط بطليموس در مجسطى 1025 در مىآيد سه كوكب سحابى ضفيره است كه بطلميوس جزو كواكب خارج صورت أسد شمرده است وهمين ضفيره را بجاى خوشهء سنبله گرفتهاند پس اگر 3 ضفيره را چنانكه مجسطى شمرده است حساب كنى 1025 ميشود وگرنه 1022 .
أستاذ ما مهارتى بكار برده وهر دو قول را رعايت كرده است ؛ زيرا كواكب صور بروج را 346 شمرده اما در جدول 349 حساب كرده وتوضيح داده كه « وآن بيرونست از گيسو . » ( ص 98 ) .