4 -
« وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها »
« 1 » زمين را پس از آن راند ، گسترد ، پرتاب كرد ، جنباند ، غلطاند . راغب هم دحى را به معناى زايل كردن وروان شدن گرفته است .
5 - امام أمير المؤمنين عليه السّلام مىفرمايد : « فسكنت على حركتها من أن تميد باهلها أو تسيخ باهلها ، أو تزول عن مواضعها » « 2 » زمين با حفظ حركتي كه داشت ساكن شد از اينكه أهل خود را بجنباند ويا از جايگاههاى خود به در رود ( از مسير خود منحرف گردد ) همچنين فرمود : « فسكنت من الميدان لرسوب الجبال من قطع اديمها » « 3 » زمين از لرزش آرام گرفت به واسطه فرو رفتن ريشه كوهها در متون اقطاع آن ، وهمچنين فرمود : « وعدّل حركاتها بالراسيات من جلاميدها » « 4 » حركتهاى زمين را به سبب كوههاى ثابت كه از سنگ سخت است تعديل كرد .
در اينجا علي عليه السّلام سخن از حركتهاى زمين به ميان آورده است .
6 - امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « . . . من دوران الفلك بما فيه وهي سبعة أفلاك وتحرك الأرض ومن عليها وانقلاب الأزمنة واختلاف الوقت » « 5 » گردش فلك وهفت فلك ديگرى كه در آن است وحركت زمين ، وآن كه روى آن قرار گرفته ودگرگونى زمانها واختلاف أوقات . . .
در اسلام دانشمندانى چون أبو سليمان سجستانى وأبو سعيد سجزى - رياضىدان نيمه دوم قرن چهارم - معتقد به حركت وضعي زمين
هامش
( 1 ) - نازعات / 30
( 2 ) - نهج البلاغة فيض الاسلام خ / 202
( 3 ) - همان ، خ ، أشباح / 90
( 4 ) - همان ، همانجا
( 5 ) - بحار الأنوار ج 77 ، ص 88