تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي ) — صفحة 75

مساهمون:

ص٧٥

حركت اختران

نخستين نقشه‌اى كه جهت آشنايى با حركات أفلاك طراحى شد اين بود كه بر پايهء مشاهدات ظاهري وروزمره ، زمين ساكن بود ، خورشيد وماه طلوع داشتند ، وساير كواكب سيّار چون عطارد ، زهره ، مريخ ، مشترى وزحل گرداگرد زمين در گردش بودند ، مدلى كه گردش آنها را توجيه مىكرد فلك نام داشت ، از اينرو هر يك از كواكب يادشده در فلكى وهمگى در هفت فلك كلى حركت مىكردند ، در فلك هشتم همه ثوابت قرار داشتند ، ودر فلك نهم اخترى موجود نبود واين فلك تنها عهده‌دار حركت شبانه‌روزى بود . اين مدل ( زمين مركزى ) چنان طراحى وترسيم شده بود كه يك محاسب فلكى وقوع كسوف ، وخسوف ، پيدايش هلال ، تنظيم أوقات ماه ، سال ، و . . . را به خوبى با واقع تطبيق مىداد ، چرا كه همه بر پايه قواعد رياضى وقضاياى هندسي استوار گشته بود . با اينهمه كاستىها و