الْكِتابَ يُؤْمِنُونَ بِهِ
يعنى آل محمد صلى الله عليه و آله
وَ مِنْ هؤُلاءِ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ
يعنى مؤمنين از اهل قبله
فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ
. آنها ائمه عليهم السلام هستند .
119 - تفسير قمى -
ضَرَبَ لَكُمْ مَثَلًا مِنْ أَنْفُسِكُمْ
سبب نزول اين آيه بود كه قريش وقتى مراسم حج انجام مىدادند تلبيه مىگفتند به اين صورت لبيك اللهم لبيك ، لبيك لا شريك لك لبيك ان الحمد و النعمة لك و الملك لا شريك لك كه همين تلبيه حضرت ابراهيم و انبياء عليهم السلام بوده ابليس به صورت پير مردى پيش آنها آمد و گفت اين تلبيه اجداد شما نيست ، پرسيدند تلبيه آنها به چه صورت بود گفت به اين جملات لبيك اللهم لبيك لا شريك لك الا شريك هو لك .
قريش از شنيدن اين لبيك بدشان آمد ابليس گفت اجازه بدهيد و عجله نكنيد تا تمام حرف خود را بزنم گفتند بگو ( الا شريك هو لك تملكه و ما ملك ) نمىبينيد با اين جمله مىگوئيد مگر شريكى كه تو مالك او و هر چه دارد هستى . قبول كردند و تنها قبيله قريش چنين لبيك مىگفتند .
وقتى پيامبر صلى الله عليه و آله مبعوث شد اين لبيك را رد كرد و فرمود اين شرك است خداوند اين آيه را نازل كرد
ضَرَبَ لَكُمْ مَثَلًا مِنْ أَنْفُسِكُمْ
يعنى شما خودتان راضى هستيد از چيزهائى كه مالك آنها هستيد شريك شما باشد ؟ وقتى شما نمىخواهيد از مملوكهاى خودتان شريكتان باشد چگونه براى من شريكى قرار مىدهيد از چيزهائى كه مالك هستم آيه
وَ لا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِينَ لا يُوقِنُونَ
يعنى تو را به خشم در نياورد .
120 - تفسير قمى - در روايت ابى الجارود از حضرت باقر ( ع ) در آيه
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ
او نضر بن حارث بن علقمه بن كلده از قبيله بنى عبد الدار بن قصى بود كه او داستانها و اشعار مردم را نقل مىكرد .
آيه
هذا خَلْقُ اللَّهِ
يعنى مخلوق خدا است زيرا خلق آفرينش است و آن فعل است و فعل ديدهشدنى نيست آيه
وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ
در مورد نضر بن حارث است پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به او فرمود بيا پيروى كن آنچه را خدا نازل نموده گفت من پيرو آباء و اجداد خويشم
فَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ
يعنى صالحند و الختار حيلهگر .
121 - تفسير قمى - در روايت ابى الجارود از امام باقر ( ع ) در آيه
قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ