را تلاوت كرد كه :
تُؤْتِي أُكُلَها كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّها
« 1 » .
* مردى گفت : اى امير مؤمنان ! مقدارى خرما مقابل من بود پس همسرم رفت و يك دانهء آن را برداشت و در دهان خود انداخت ، من سوگند ياد كردم كه نه آن را بخورد و نه آن را بيرون افكند . امير مؤمنان عليه السّلام فرمود : نيمى از آن را مىخورد و نيمى از آن را بيرون مىاندازد و تو از سوگند خود رها مىشوى .
* امير مؤمنان عليه السّلام دربارهء مردى كه زنى را كتك زد و در نتيجهء آن علقه سقط كرد ، چنين قضاوت فرمود كه بايد چهل دينار ديهء آن را بپردازد ، و فرمودهء خداى عز و جل را تلاوت نمود كه :
وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ * ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ * ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ
« 2 » . سپس فرمود : در نطفه بيست دينار و در علقه چهل دينار و در مضغة شصت دينار و در استخوان بيش از آنكه خلقتش راست آيد هشتاد دينار ، و پيش از آنكه روح در آن دميده شود صد دينار ، و چنانچه در آن روح دميده شود هزار دينار در آن خواهد بود .
* * * اين گوشهاى از بيان قضاوتهاى امير مؤمنان عليه السّلام و داورىهاى شگفت او است كه پيش از وى هيچكس بدان حكم نكرده بود و هيچكس از سنّى و شيعه چنين حكمتهايى را از كسى ديگر جز او عليه السّلام نشنيده است و خاندانش به اتفاق بدان عمل نمودند ، و چنانچه كسى ديگر جز او قصد گفتن آنها را داشت به طور قطع ناتوانىاش از بيان حقيقت آنها آشكار مىگشت همانگونه كه در آنچه از اين روشنتر بود آشكار شد و قضاوتهاى او را كه به طور خلاصه اثبات كرديم براى مقصود ما كافى است انشاء اللّه .
هامش
( 1 ) . سورهء ابراهيم : 25 . « و آن درخت زيبا به اذن خدا همه اوقات ميوههاى مأكول و خوش دهد » .
( 2 ) . سورهء مؤمنون : 12 - 14 . « و همانا آدمى را از گل خالص آفريديم ، آنگاه او را نطفه گردانيده و در جاى استوار قرار داديم ، آنگاه نطفه را علقه و علقه را گوشتپاره و باز آن گوشت را استخوان و سپس بر استخوانها گوشت پوشانيديم ، پس از آن خلقتى ديگر انشاء نموديم ، پس آفرين بر قدرت كامل بهترين آفريننده » .