تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 821

مساهمون:

ص٨٢١
شده باشد .
المَسْلُوط - [ سلط ] : « رجُلٌ مَسْلُوطٌ اللَّحيةِ » : كسى كه گونه هايش كم گوشت و لاغر باشد .
المَسْلُوك - [ سلك ] : مفع ، - من الطُّرُق : راهى كه در آن مردم رفت و آمد مىكنند .
المَسْلُول - [ سلّ ] : مفع ، كسى كه به بيمارى سلّ دچار است .
المُسَلِّى - [ سلو ] : فا ، اسب سوم در مسابقهء اسب دوانى .
المُسِمّ - [ سمّ ] : « يَوْمٌ مُسِمٌّ » : روزيكه در آن بادهاى گرم و سوزان مىوزد .
المُسَمَّى - [ سمو ] : مفع ، هر چيز معلوم و معينى .
المِسْمَاة - [ سمو ] : جوراب پشمى كه شكارچى مىپوشد و براى شكار آهو در نيمه روز به شكارگاه مىرود .
المِسْمَاح - ج مَسَامِيح [ سمح ] : سخاوتمند و رادمرد .
المِسْمَار - ج مَسَامير [ سمر ] : ميخ ، ميخچهء پا كه به علت تنگى كفش ايجاد مىشود .
المِسْمَاك - [ سمك ] : ستون خيمه يا چادر ، چوب دو شاخه كه زير چادر يا شاخهء انگور گذارند و آن را از زمين بلند كنند .
المِسْمَح - [ سمح ] : مرادف ( المِسْمَاح ) است .
المُسَمْسَم - [ سمسم ] : « رجُلٌ مُسَمْسَمُ الوجه » : مردى كه بر صورتش نقطه هائى به شكل كنجد وجود داشته باشد .
المُسَمَّط - [ سمط ] : مفع ، - من الشعر : شعرى كه با اجزاء عروضى خود بدون رعايت قافيه تنظيم شود . نام ديگر آن ( المخمّس ) است .
المَسْمَع - [ سمع ] : جائى كه صدا از آن شنيده مىشود ؛ « هو مِنّى بِمَرأى و مَسْمَع » يعنى در جائى قرار دارد كه او را مىبينيم و صدايش را مىشنوم .
المِسْمَع - ج مَسَامِع [ سمع ] : گوش .
المُسْمِعَة - [ سمع ] : كنيزك آواز خوان .
المِسْمَعَة - ج مَسَامِع [ سمع ] : مرادف ( المِسْمَع ) است .
المُسْمِن - [ سمن ] : چاق و فربه .
المَسْمَنَة - ج مَسَامِن [ سمن ] عند العامَّة : كوزهء روغن ؛ « طعامٌ مَسْمَنَةٌ » : غذاى چرب .
المَسْمُور - [ سمر ] : كم گوشت و سخت استخوان ، زندگى آشفته و پريشان .
المَسْمُوع - [ سمع ] : آنچه كه با گوش شنيده مىشود ؛ « مسموعُ الكلمة » : شخص محترم كه گفتهء او بمورد اطاعت و اجراء در مىآيد .
المَسْمُوم - [ سمّ ] : مفع ؛ « يومٌ مسمُوم » : روزى با هواى مسموم و خفه كننده ؛ « نَباتٌ مَسْمُوم » : گياهى كه برگهاى آن سوخته و خشك شده است .
المُسِنّ - ج مَسَانّ [ سنّ ] من الدوابّ : دام و ستور كهنسال .
المِسَنّ - [ سنّ ] : ابزار چاقو تيزكنى ، چاقو تيزكن .
المُسَنَّاة - ج مُسَنَّوات و مُسَنَّيَات [ سنو ] : آبگير ، سيل گير .
المُسْنَد - [ سند ] : مفع ، پسر خوانده ، حرامزاده ، روزگار ، خطى كه بنو حِمْيَر ( يكى از عشاير عرب ) آن را به كار مىبرند ، - ج مَسَانِد و مَسَانِيد مَن الْحَديث : آنچه از حديث كه به گوينده اش اسناد شود .
المَسْنَد - ج مَسَانِد [ سند ] : آنچه كه بدان تكيه كنند ، بالش ، تكيه گاه .
المِسْنَد - ج مَسَانِد [ سند ] : مرادف ( المَسْنَد ) است .
المُسَنَّم - [ سنم ] : مفع ، - من الجِمال : شترى كه سوار آن نشوند .
المَسْنُوَّة - [ سنو ] من الأَراضي : زمينى كه با آب چاه آبيارى شود .
المَسْنُون - [ سنّ ] : مفع ؛ « مَرْمَرٌ مَسْنُونٌ » : سنگ مرمر صاف و نرم ؛ « رَجُلٌ مَسْنُونُ الوجه » مردى كه داراى چهرهء دراز و نرم و يا بينى دراز و كشيده باشد ؛ « حَمَأُ مَسْنُون » : گل و لاى بد بو و گنديده .
المَسْنِيَّة - [ سنو ] من الأَراضي : زمين آبيارى شده از آب چاه .
المِسْهَار - [ سهر ] : شب زنده دار ، كسى كه توان بيخوابى شب را دارد .
المُسْهِب - [ سهب ] في الكلام : كسى كه سخن بدرازا گويد .
المُسْهَبَة - [ سهب ] : « بئرٌ مُسْهَبَةٌ » : چاهى كه به علت گودى زياد آب از آن بدست نيايد يا آب آن بته كشيده باشد .
المُسَهَّد - [ سهد ] : مرد كم خواب .
المُسْهَم - [ سهم ] : مرادف ( المُسْهَب ) است ، اسب غير اصيل و سست نژاد .
المُسْهِم - [ سهم ] : فا ، مرادف ( المُسْهِب ) است .
المُسَهَّم - [ سهم ] من الإِبل : شترى كه به بيمارى ( سُهام ) ناتوانى و ضعف دچار شود .
المُسَهَّمَة - [ سهم ] من الثياب : جامه اى كه بر روى آن نقش و نگار به شكل تير داشته باشد .
المَسْهُوم - [ سهم ] من الإِبل : مرادف ( المُسَهّم ) است .
المِسْوَاك - ج مَسَاويك [ سوك ] : خلال دندان .
المَسْوَة - [ مسو ] : مادهء زرد رنگى كه از شكم بزغالهء شيرخواره در مىآورند و با موى آن خيسانده و سپس آب آن را با فشار در شير مىچكانند تا از آن پنير بدست آيد . اين كلمه سريانى است و عربى فصيح آن : ( الْبَنْفَحَة و المِنْفَحَة و الإِنْفَحَة ) است .
المُسَوَّج - [ سوج ] : مفع ؛ « كِسَاءٌ مُسَوَّجٌ » : رداىِ گرد و دائره اى .
المُسَوَّدَة - [ سود ] عند الكتَّاب و الطَّباعين : چركنويس و يا پيشنويس نوشته اى كه سپس پاكنويس شود ، - و در زبان متداول بر شيشه سياهرنگ اطلاق مىشود .
المِسْوَر - ج مَسَاوِر [ سور ] : تكيه گاهى از پوست ، بالش چرمين .
المَسُور - ؛ « طريقٌ مَسُورٌ » : راه كوبيده و هموار شده .
المُسَوَّر - [ سور ] : مفع ، جاى دستبند و يا النگو در دست ؛ « مَلِكٌ مُسَوَّرٌ » : سلطان پر قدرت .