انْزَعَجَ - انْزِعَاجاً [ زعج ] : نگران شد ، سرگردان شد ، آن چيز كنده شد .
انْزَعَقَ - انْزِعَاقاً [ زعق ] الرجُلُ : آن مرد در شب هنگام ترسيد ، - الفرسُ : اسب به پيش رفت و شتابيد .
أَنْزَفَ - إنْزَافاً [ نزف ] البئرَ : همهى آب چاه را بيرون كشيد ، - الرجُلُ : براى آن مرد چيزى باقى نماند ، مست شد ، خرد از سر او پريد ، دليلى براى دعوى و دشمنى نيافت ، - تِ البِئرُ : همهى آب چاه درآورده شد ، - العبراتِ : اشكها را پاك كرد و بند آورد .
أَنْزَقَ - إنْزَاقاً [ نزق ] الفرسَ : اسب را شتابانيد ، - فلانٌ : فلانى پس از خويشتن دارى كم عقل و سفيه شد ، - النعيمُ فلاناً : فراخى و نعمت او را به بىبند و بارى كشانيد ، - الرّجُلُ فى الضّحْكِ :
آن مرد خندهى بسيار كرد .
أَنْزَلَ - إنْزَالًا و مُنْزَلًا [ نزل ] الضَّيفَ :
مهمان را به خانهى خود آورد ، - الشيءَ :
آن چيز را فرود آورد ، - اللَّهُ الكلامَ : خداوند سخن را وحي كرد ، - بهِ خسارة فادِحَةً :
زيان سختى به او رسانيد .
انْزَمَّ - انْزِمَاماً [ زمّ ] : آن چيز سخت بسته شد .
انْزَوَى - انْزِوَاءً [ زوي ] : چهره در هم كشيد ، كناره گيرى كرد ، - القومُ بعضُهم الى بَعْض :
آن قوم به يكديگر پيوستند .
أَنَسَ - - أَنْساً : آرامش يافت ، - بهِ و اليهِ : به آن خوى گرفت و شادمان شد ، - - أُنْساً بهِ و الَيْهِ : با او همنشين و شادمان شد .
أَنِسَ - - أَنْساً و أَنَسَةً : آرامش خاطر يافت .
اين واژه ضد ( توحَّشَ ) است ، - بهِ و اليه : با او انس گرفت و شادمان شد ، - بِهِ : به آن چيز خوشحال شد
أَنُسَ - - أُنْساً و أَنْسَةً : اين واژه ضد ( تَوَحَّشَ ) است ، - أُنْساً بهِ و اليهِ : با او أنس گرفت و شادمان شد ، - بهِ : به آن چيز خوشحال شد .
أَنَّسَ - يُؤَنِّسُ تَأنِيساً [ أنس ] هُ : او را آرامش داد . اين واژه ضد ( اوْحَشَ ) است ، - الشّيءَ :
آن چيز را ديد و شناخت .
انَسَّ - إِنْسَاساً [ نسّ ] الدابَّةَ : ستور را تشنه كرد .
الأُنْس - مص ، آرامش و خورسندى . اين واژه ضد ( الوَحْشَة ) است .
الإنْس - ج أَنَاس و أَنَاسِيّ : انسان ، بشر به جز جن و فرشته .
الأَنْس - ج آنَاس : آنكه با وى مأنوس شوند ، گروه بسيار .
أَنْسَى - إنْسَاءً [ نسو ] هُ الشيء : او را وادار به ترك آن چيز كرد ، - الرَّجُلَ الشيءَ : آن مرد را امر كرد تا آن چيز را فراموش كند .
الأَنْسَى - [ نسي ] ( ع ا ) : رگ ساق پاى .
إِنْسَابَ - انْسِيَاباً [ سيب ] : با شتاب راه رفت ، - تِ الْحيَّةُ : مار با شتاب حركت كرد و خزيد ، - فلان نحونا : آن مرد به طرف ما برگشت .
إِنْسَاحَ - انْسِيَاحاً [ سيح ] بطنُهُ : شكم او چاق و بزرگ و به زمين نزديك شد ، - الثّوبُ :
جامه پاره شد ، - تِ الصَّخْرةُ : آن سنگ پرتاب شد و به دو پاره تقسيم گرديد ، - بَالُهُ : قلب او فراخ شد .
انْسَاعَ - انْسِيَاعاً [ سيع ] الماءُ : آب روان و پراكنده شد ، - الجَامِدُ : آن چيز جامد ذوب شد .
الأَنْسَاعُ - [ نسع ] من الطريقِ : كوچه و خيابان كه وسيلهى دام و ستور كنده و داراى حفرههائى شده باشد .
انْسَاقَ - انْسِيَاقاً [ سوق ] : اين واژه مطاوع ( سَاق ) است ، - تِ الإبِلْ : شتران در پى هم به راه افتادند .
الإنْسَان - ج أَناسِيّ و أَناسِية و آنَاس [ أنس ] :
انسان ، بشر . اين واژه در مذكر و مؤنث يكسان به كار برده مىشود و نيز بر مطلق جنس بشرى گفته مىشود ؛ « انْسَانُ العَيْنِ » : سياهى چشم .
الإِنْسَانِيّ - [ أنس ] : آنكه يا آنچه كه براى خوبى و خير انسانها بكوشد ؛ « مؤسَّسَة انْسَانِيّة » : مؤسسهى خيريه ؛ « عَمَلٌ انسَانيّ » : كارى انسانى و بشر دوستانه
الإِنْسَانِيَّة - [ أنس ] : آنچه كه به انسان بجز حيوان ويژگى داشته باشد ، بشريت ؛ « الإنْسَانِيّة الْمُتألَّمَة او المُجَاهِدَة » : انسانيت آزرده يا مبارز ، صفات نيك انسانى مانند سخا و كرم و حسن خلق و انسانيت .
أَنْسَأَ - إنْسَاءً [ نسأ ] الشيءَ : آن چيز را بتأخير انداخت ، عقب انداخت ، - هُ الْبَيْعَ و فى الْبَيْعِ : آن چيز را به نسيه به او فروخت ، - عنهُ : از او عقب افتاد و فاصله گرفت .
انْسَأَفَ - انْسِئَافاً [ سأف ] لِيفُ النخلِ : پوست ليف نخل خرما كنده و پراكنده شد .
الأَنْسَب - [ نسب ] : اسم تفضيل است ؛ « هَذا الشِّعْرُ انْسَبُ من ذَاكَ » : اين شعر بهتر و مناسبتر است از آن شعر ، موافقتر ، مناسبتر .
انْسَبَكَ - انْسِبَاكاً [ سبك ] الذهبُ و نحوهُ : طلا و مانند آن در بوته گداخته گرديد و در قالب ريخته شد .
الأنْسَة - [ أنس ] : مترادف ( الأُنْس ) است .
انْسَتَرَ - انْسِتَاراً [ ستر ] : خود را پوشانيد ، پنهان شد .
الانْسِجَام - [ سجم ] : مص ، - عند البَدِيعِيّينَ : و در نزد علماى بديع به اين معنى است كه سخن بايد خالى از پيچيدگى و سهل و آسان با كلماتى نغز و از هر گونه تكلَّف بدور باشد و در دلها اثر بگذارد .
انْسَجَرَ - انْسِجَاراً [ سجر ] الإناءُ : ظرف پر شد ، - تِ الإِبلُ فى سَيْرِهَا : شتران بدنبال هم راه پيمودند .
انْسَجَلَ - انْسِجَالًا [ سجل ] : اين واژه مطاوع ( سَجَلَ ) است .
انْسَجَمَ - انْسِجَاماً [ سجم ] الماءُ : آب ريخته شد ، - الكَلَامُ : سخن با نظم و با استوارى بيان شد .
انْسَحَّ - انْسِحَاحاً [ سحّ ] إِبْطُ البعير عرقاً : زير بغل شتر عرق كرد و روان شد .
الانْسِحَاب - : روى گردانى ، كنار رفتن ، به عقب برگشتن ، كشيده شدن