تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 144

مساهمون:

ص١٤٤
يا اندوه او را لاغر و ناتوان كرد ، - هُ مالًا : چيزى از مال را به وى اختصاص داد ، - فلاناً ماءً : به فلانى آب داد .
انْحَلَّ - انْحِلَالًا [ حلّ ] : گسسته شد ، باز شد ؛ « انْحَلَّتِ العُقْدَةُ » : گره باز شد .
انْحَلَبَ - انْحِلَاباً [ حلب ] العَرقُ أو الدمعُ أو الماءُ أو الندى : عرق يا اشك يا آب يا نم روان شد ، - تْ عينُهُ : چشم او اشك ريخت ، - فمُهُ : آب دهانش روان شد .
انْحَلَمَ - انْحِلَاماً [ حلم ] في نومِه : در خواب رؤيا ديد .
انْحَمَصَ - انْحِمَاصاً [ حمَص ] الورمُ : ورم فروكش كرد ، - منهُ : از آن چيز ترنجيده و درهم شد .
انْحَمَقَ - انْحِمَاقاً [ حمق ] : احمق شد ، - تِ السوقُ : بازار كساد شد ، راكد شد ، - الثوبُ : جامه كهنه شد .
انْحَنَى - انْحِنَاءً [ حنو ] : خم شد ، كج شد ؛ « انّ ضُلُوعِي لَا تَنْحَنِى على ضِغْنٍ » : من بر كسى حقد و كينه نمىورزم .
الانْحِيَاز - [ حوز ] : مص ، مايل شدن ، گرايش كردن ؛ « سِيَاسَةُ عَدَمِ الانْحِيَاز » : سياست بىطرفى ، گرايش نداشتن به يكى از طرفهاى دعوى يا جنگ ؛ عدم برابرى و مساوات .
أَنْخَى - إِنْخَاءً [ نخو ] : ناز و تكبر او زياد شد .
أَنْخَبَ - إنْخَاباً : فرزند دليرى آورد ، فرزند جبان و ترسوئى آورد - اين كلمه از اضداد است -
انْخَبَزَ - انْخِبَازاً [ خبز ] المكانُ : آن مكان فرو رفته و آرام شد .
انْخَدَعَ - انْخِدَاعاً [ خدع ] : اين واژه مطاوع ( خَدَعَ ) است به معناى فريفته شد ، به نيرنگ و خدعه رضايت داد ، - به : به آن چيز گول خورد و سرگردان شد ، - تِ السوقُ : بازار راكد و كساد شد .
انْخَذَلَ - انْخِذَالًا [ خذل ] : مطاوع ( خَذَلَ ) است .
انْخَرطَ - انْخِزَاطاً [ خرط ] تِ الخريزةُ في السلْك : دانه‌ى ريز سنگ قيمتى به رشته كشيده شد ؛ « انْخَرَطَ فى سِلْكِ الجُنْدِيّة » : به خدمت سربازى درآمد ، - فى المَكَان : با شتاب به آن مكان درآمد ، - مِن المَكَانِ : از آن مكان خارج شد ، - فى الأَمْر : از راه نادانى در آن كار دخالت كرد ، - الجسْمُ : جسم لاغر شد و گوشت آن نيز كاسته شد ، - الصَّقْرُ : باز با شتاب بر چيزى فرود آمد .
انْخَرَقَ - انْخِرَاقاً [ خرق ] : آن چيز پاره شد ، - تِ الرِّيحُ : وزش باد سخت شد .
انْخَرَمَ - انْخِرَاماً [ خرم ] أَنْفُهُ : درون بينى او شكافته شد .
انْخَزَلَ - انْخِزَالا [ خزل ] : به سنگينى راه رفت ، - فى كلامِهِ : از سخن گفتن بازماند ، - من المكان : در آن مكان تنها شد ، - عن الجواب : از پاسخ دادن باكى نداشت .
انْخَسَأَ - انْخِسَاءً [ خسأ ] الكلبُ : سگ با زجر و خوارى دور شد .
انْخَسَفَ - انْخِسَافاً [ خسف ] : مترادف ( اخْسَفَ ) به تمام معانى مىباشد .
انْخَشَّ - انْخِشَاشاً [ خشّ ] بين القوم : به ميان آن قوم درآمد و پنهان شد .
أَنْخَصَ - إنْخَاصاً [ نخص ] هُ الكِبَرُ أو المرضُ : پيرى يا بيمارى او را خسته و فرسوده كرد .
انْخَضَدَ - انْخِضَاداً [ خضد ] العودُ : چوب شكسته شد ، - تِ الثِّمارُ : ميوه‌ها خراش برداشته و از هم گسيخته و پاره شدند .
الأَنْخَع - [ نخع ] : اسم تفضيل است به معناى خوارتر و زبونتر و بيچاره‌تر .
انْخَفَضَ - انْخِفَاضاً [ خفض ] : پس از بالا رفتن افت كرد و به عقب برگشت ، - الصّوتُ : صدا پائين آمد و كم شد .
انْخَلَى - انْخِلاءَ [ خلي ] الخَلَى : گياه تازه بريده شد .
انْخَلَعَ - انْخِلَاعاً [ خلع ] : آن چيز بر كنده و از جاى خود بدور شد .
انْخَنَثَ - انْخِنَاثاً [ خنث ] : مترادف ( خَنِثَ ) است به معناى نرم شد .
انْخَنَس - انْخِنَاساً [ خنس ] عنهُ : از آن كار عقب افتاد و دير كرد و متخلَّف شد .
انْخَنَقَ - انْخِنَاقاً [ خَنَق ] : خفه شد .
أندَّ - إنْدَاداً [ ندّ ] الإبلَ : شتران را پراكنده كرد .
أنْدَى - إنْدَاءً [ ندو ] الشيءَ : آن چيز را تر و تازه كرد ، - الرّجُلُ : آن مرد بسيار بخشنده شد ، سخاوت و مرحمت كرد ، - الكلامُ : آن سخن گوينده و يا شنونده را به عرق انداخت .
الأَنْدَى - [ ندو ] اسم تفضيل است .
انْداحَ - انْدِيَاحاً [ دوح ] الشيءُ : آن چيز گسترده و فراخ شد ، - البَطْنُ : شكم باد كرد .
انْدَاسَ - انْدِيَاساً [ دوس ] الشيءُ : آن چيز پايمال شد ، - فلانٌ : فلانى خوار و زبون شد ، - السّيفُ : شمشير صيقلى و تيز شد .
انْدَالَ - انْدِيَالًا [ دول ] بطنُهُ : شكم وى فراخ و به زمين نزديك شد ، - ما فى بَطْنِهِ : آنچه كه در شكم او بود بيرون ريخته شد ، - الشّيءُ : آن چيز آويخته شد ، - القَومُ : آن قوم از مكانى به مكان ديگر رفتند و جاى گرفتند .
أَنْدَبَ - إنْدَاباً [ ندب ] فلانٌ نفسَهُ و بنفسهِ : خود را به خطر انداخت ، - الجَرحُ فلاناً : زخم در او اثر كرد ، - الجرحُ : اثر زخم بر بدنش سخت شد ، - بِظَهْرِهِ و في ظَهْرِه : آثار زخم در پشت خود را رها كرد .
انْدَبَغَ - انْدِبَاغاً [ دبغ ] الجلدُ : پوست يا چرم دباغى شد و بوى بد آن رفت .
انْدَثَرَ - انْدِثَاراً [ دثر ] الرسمُ : اثر و علامت يا نشانه پاك شد .
انْدَحَى - انْدِحَاءً [ دحي ] البطنُ : شكم فراخ شد .
الانْدِحَار - ج انْدِحَارات - [ دحر ] : شكست ، گريختن .
انْدَحَرَ - انْدِحَاراً [ دحر ] : شكست خورد و گريخت .
انْدَحَضَ - اندِحَاضاً [ دحض ] البُرهانُ : دليل و