است .
الإبْرِيزِيّ - مرادف ( الإبريز ) است .
الإبْرِيْسَم - ابريشم . اين كلمه فارسى است .
الإبْرِيْسِم - مرادف ( الإبرِيسَم ) است .
الإبْرِيق - ج أَبَارِيق : آفتابه كه از سفال يا شيشه يا فلز سازند . اين كلمه فارسى است .
أَبْرِيل - ماه ( نيسان ) كه چهارمين ماه از سال ميلادى است و مطابق با ارديبهشت ماه هر سال شمسى است . اين كلمه لاتينى است .
الإبْرِيّ - فروشندهء سوزن ، سوزن فروش .
الإبْزام - ج أَبَازِيم : دگمه قابلمهاى ، سگك ، قزن قفلى ، حلقه و زبانه فلزي كمربند ، گيره .
الإبْزِيم - ج أَبَازيم : مرادف ( الإبْزام ) است ؛ « انْشَبَ الإبزِيمَ » : دگمه يا گيره را جاى انداخت يا دوخت . اين كلمه فارسى است .
أَبْسَرَ - إِبْساراً [ بسر ] النباتَ : گياه را پيش از وقت پيوند زد ، - النَّخْلةَ : درخت نخل را پيش از وقت گرد نرى زد ، - النّخلُ : نخل خرما بُسْر ( غوره سبز ) برآورد ، - القُرْحَةَ :
زخم را پيش از رسيدن خراشيد و بر آن فشار آورد .
أَبْسَلَ - إبْسالًا [ بسل ] هُ : آن چيز را گرو گرفت ، او را بدست نابودى سپرد ، - اللَّهُ الشّيءَ : خداوند آن چيز را حرام كرد ، - هُ لِكذا : آن را براى كارى عرضه كرد ، - نَفْسَهُ لِلْمَوت : خود را براى مرگ آماده كرد .
أَبْشَرَ - إبْشاراً [ بشر ] تِ الأرضُ : زمين گياه و سبزه برآورد ، - الشّيءَ : پوست آن چيز را تراشيد ، - الأَمْرُ وَجْهَهُ : آن كار چهرهء او را زيبا و شاد گردانيد ، - فلاناً : فلانى را بشارت داد .
أَبْشَمَ - إِبْشاماً [ بشم ] هُ الطعامُ : غذا بر او سنگين شد و دچار امتلاء گرديد .
أَبْصَرَ - إِبْصاراً [ بصر ] هُ : او را ديد ، او را بينا كرد ، - الطَّريقُ : راه پيدا و آشكار شد ، - الرّجُلُ : آن مرد به شهر بصره آمد .
الأَبْصَر - با هوشتر ، خردمندتر .
أَبَضَّ - إِبْضاضاً [ بضّ ] لهُ : به او چيزى كم بخشيد .
الأُبض - ج آباض ( ع ا ) : زير كاسهء زانو ، مفصل كف به دست .
ابْضَعَ - إبْضاعاً [ بضع ] الشيءَ : آن چيز را بگونهء كالاى تجارتى درآورد .
الإبْط - ج آباط ( ع ا ) : زير بغل ( اين كلمه كاربرد مذكر و مؤنث دارد ) ؛ « ابْطُ الْجَبَل » :
دامنهء كوه ، پائين كوه .
الإبْطاء - درنگ كردن و يا دير كردن ؛ « دُونَ ابطَاء » : فوراً ، بىدرنگ .
أَبْطَأَ - إِبْطاءً [ بطأ ] : دير كرد . اين كلمه متضاد ( اسْرَعَ ) است ، - عَلَيهِ بِالأَمْر : آن كار را براى او بتأخير انداخت .
الأَبْطَح - ج أَبَاطِحِ : زمين فراخ و سيل گير كه در آن شن و رمل و سنگريزه باشد .
أَبْطَرَ - إِبْطاراً [ بطر ] هُ : او را شگفت زده كرد ، او را شادمان كرد ؛ « ابْطَر ذَرْعَهُ » : او را بيش از توانائى تحميل كرد .
الأَبْطَع - آنكه دندانهاى فك پائين وى ريخته شده باشد .
أَبْطَلَ - إِبْطالًا [ بطل ] : باطل آورد . دروغ گفت ، - بِالشّيءِ : آن چيز را تباه كرد و از دست داد ، آن چيز را باطل كرد ، - عَقْداً او مَفْعُولَ حُكْمٍ : آن پيمان يا حكم را ملغى كرد ، - الرّجُلُ : آن مرد شوخى و ياوه گفت .
أَبْطَنَ - إِبْطاناً [ بطن ] الدابَّةَ : ستور را پوشانيد و بست ، - الشيءَ : آن چيز را پنهان كرد .
الأَبْعاد - جمع ( البُعْد ) است ؛ « قِيَاسُ الأبْعادِ » : اندازهگيرى طول ؛ « ابْعادُ المُتَوازِي المُسْتطيلَات » ( ه ) : طول و عرض و ارتفاع آن .
الإبْعاد - مص ، تبعيد ، بيرون كردن ، راندن و از شهر و كشورى نفي بلد كردن .
أَبْعَدَ - إِبْعاداً [ بعد ] : دور شد . اين كلمه متضاد ( قَرُب ) است ، - هُ : او را دور كرد .
ضدّ ( قَرَّبَهُ ) است .
الأَبْعَد - ج أَباعِد : دور تر ، ضدّ ( الأُقْرَب ) است .
أَبْعَضَ - إِبْعاضاً [ بعض ] المكانُ : در آن مكان پشه زياد شد .
أَبْغَى - إِبْغاءً [ بغي ] هُ الشيءَ : او را فريفته و طالب آن چيز كرد ، او را در طلب آن چيز يارى نمود ؛ « ابْغِنِي ضالَّتي » : براى بدست آوردن گمشدهام مرا يارى كن .
الأَبْغَث - م بَغْثَاء ، ج بُغْث و أَبَاغِث : رنگ مايل به تيره يا خاكى ، - ( ح ) : پرندهاى آبى كه به رنگ تيره و خاكسترى است .
أَبْغَضَ - إِبْغاضاً [ بغض ] هُ : او را دشمن داشت ، از او كينه بدل داشت ؛ « ما ابْغَضَنى لَهُ ! » چقدر از او بدم مىآيد ، اين فعل تعجب است و از موارد شاذ است زيرا از فعل مزيد ( ابْغَضَ ) ساخته شده است ؛ « ما ابْغَضَنِي الَيه » :
او از من متنفر و با من دشمن است .
أَبَقَ - - إِبَاقاً و أَبْقاً و أَبَقاً العبدُ : برده از مولاى خود گريخت .
أَبِقَ - - إِبَاقاً و أَبْقاً و أَبقاً العبدُ : مرادف ( ابَق ) است .
أَبْقَى - إِبْقاءً [ بقي ] هُ : او را پايدار نمود ، - عليه : بر او مهربانى و محبت كرد .
أَبْقَلَ - إِبْقالًا [ بقل ] : آشكار شد ، - الْمَكَانُ :
زمين گياه برآورد ، القَومُ : آن قوم سبزه و گياه يافتند و يا ستوران آنها گياهان را چريدند .
أَبْكَى - إبْكاءً [ بكي ] الرجُلَ : آن مرد را به گريه درآورد .
أَبْكَرَ - إبْكاراً [ بكر ] : به پيش رفت ، شتاب كرد ، - فلاناً : سپيده دم نزد فلانى آمد .
الأَبْكَم - ج بُكْم : مرد گنگ و كر ، لال .
أَبَلَ - - أَبَالةً : در رسيدگى به امور شتران مهارت داشت .
أَبِلَ - - أَبَلًا : مرادف ( أَبَلَ ) است .
أَبَلَّ - إِبْلَالًا [ بلّ ] من مرضهِ : از بيمارى كه داشت بهبود يافت ، - العُودُ : در چوب مادهء آبى روان شد ، - الشّجرُ : درخت ميوه داد .
الإبل - ج آبال : شتران .
الأَبِل - ج أُبال . . . : مرادف ( الآبِل ) است .