تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 5

مساهمون:

ص٥
مىكردند اندوهگين مباش .
ابْتَدَّ - ابْتِدَاداً [ بدَ ] الرجُلان فلاناً بالضرب : آن دو مرد فلانى را از دو طرف زدند .
الابْتِدائيّ - آغازين ، اوّلى ؛ « المحكمةُ الابْتِدائية » : دادگاه بدوى ؛ « التَّعْلِيمُ الابْتِدَائِيّ » : مرحلهء اول تعليمات عمومى ؛ « الشّهادة الابْتِدَائية » : گواهينامهء پايان تحصيلات ابتدائى ( دبستان ) .
الابْتِداع - به وجود آوردن چيزى نو ، ابتكار ، نيروى خلاق .
ابْتَدَأَ - ابْتِدَاءً [ بدأ ] الشيءَ أو بهِ : به چيزى يا به كارى آغاز كرد ، آن چيز را پيش از ديگران آغاز كرد ، - بفلان : از فلانى آغاز كرد ، - الشَّيءَ : آن چيز را بوجود آورد .
ابْتَدَرَ - ابْتِدَاراً [ بدر ] : شتاب كرد ؛ « ابْتَدر الى . . . » : به چيزى يا كارى شتاب كرد ؛ « ابْتَدَرَهُ قَائِلًا » : با شتاب در سخن بر او پيشى گرفت ، - القومُ امراً : آن قوم به كارى شتافتند و با هم به مسابقه پرداختند تا برنده شناخته شود .
ابْتَدَعَ - ابْتِدَاعاً [ بدع ] الشيءَ : آن چيز را بوجود آورد يا ساخت .
ابْتَدَهَ - ابْتِدَاهاً [ بده ] الخطبةَ : بدون نوشته و ارتجالى سخنرانى كرد .
الابْتِذال - مص ، مبتذل و بىارزش بودن چيزى .
ابْتَذَلَ - ابْتِذَالًا [ بذل ] : لباس كار پوشيد ، بزرگى و پرهيزكارى را رها كرد ، - الثوبَ : جامه را هر روز يا هنگام كار پوشيد ، او را به كار و كسب گماشت .
أَبْتَرَ - إِبْتاراً [ بتر ] هُ اللَّهُ : خداوند او را بىفرزند گردانيد .
ابْتَرَّ - ابْتِرَاراً [ برّ ] : از ياران خود كناره‌گيرى كرد ، گوشه‌نشينى اختيار كرد .
الأَبْتَرْ - م بَتْراء ، ج بُتْر : هر چيزى كه بريده شده باشد ، دم بريده ، مار كوتاه و خطرناك ، آنكه فرزندى ندارد .
ابْتَرَى - ابْتِرَاءً [ بري ] السهمَ و القلمَ : چوبهء تير يا قلم را تراشيد .
الأَبْتَران - برده و گورخر ، بدين نام خوانده ، شده‌اند زيرا خيرى در آنها نيست .
ابْتَرَدَ - ابْتِراداً [ برد ] : با آب سرد شستشو كرد .
ابْتَرَكَ - ابْتِرَاكاً [ برك ] فلاناً : فلانى را بر زمين افكند و زير سينهء خود قرار داد ، - فلاناً فى عِرْضِهِ و عَلَيْهِ : فلانى را دشنام داد و به ناموس او ناسزا گفت .
ابْتَزَّ - ابْتِزَازاً [ بزّ ] منه الشيءَ : آن چيز را با نيرنگ از او گرفت .
ابْتَزَغَ - ابْتِزَاغاً [ بزغ ] الربيعُ : بهار آمد ، بهار آغاز شد .
ابْتَزَلَ - ابْتِزَالًا [ بزل ] الخمرَ : ظرف مى را سوراخ كرد ، - الجَسَدُ : بدن خون چكانيد ، - السّقاءُ : مشك از آنچه كه در آن بود چكه كرد .
ابْتَسَرَ - ابْتِسَاراً [ بسر ] الشيءَ : آن چيز را تازه بدست آورد ، - الحَاجةَ : حاجت را پيش از موقع خود خواست ، - بِالامِر : آغاز به كار كرد .
ابْتَسَلَ - ابْتِسَالًا [ بسل ] نَفْسَهُ للموت : براى مرگ دلاورانه خود را آماده كرد .
ابْتَسَمَ - ابْتِسَاماً [ بسم ] : لبخند زد .
ابْتَضَّ - ابْتِضَاضاً [ بضّ ] القومَ : آن قوم را خسته و مستأصل كرد .
ابْتَعَدَ - ابْتِعَاداً [ بعد ] عنه : از او دور شد .
ابْتَغَى - ابْتِغَاءً [ بغي ] الشيءَ : آن چيز را خواست ، آن را طلبيد .
ابْتُقِعَ - ابْتِقاعاً [ بقع ] لونُه : رنگ چهرهء او از ترس يا اندوه دگرگون شد .
الابْتِكار - اختراع ، چيزى نو بوجود آوردن ؛ « ابتكارُ الْمَعاني » : بوجود آوردن معانى جديد در كلمات و تعبيرات ، هر چيز تازه و نو ، بدعت .
ابْتَكَرَ - ابْتِكَاراً [ بكر ] الشيءَ : چيز تازه‌اى اختراع كرد ، - الفَاكِهةَ : نوبر ميوه را خورد ، - فلاناً و على فلان : بهنگام سپيده دم نزد فلانى آمد .
ابْتَلَّ - ابْتِلَالًا [ بلّ ] الثوبُ : جامه خيس شد ، - من مَرَضِهِ : از بيمارى كه داشت بهبود يافت .
ابْتَلَى - ابْتِلَاءً [ بلي ] هُ : او را آزمايش كرد ، - الشَّيءَ : آن چيز را دانست و شناخت .
الابْتِلَاء - آزمون ، آزمايش ، امتحان .
ابْتَلَعَ - ابْتِلَاعاً [ بلع ] الشيءَ : آن چيز را بلعيد .
ابْتَهَى - ابْتِهَاءً [ بهي ] بهِ : به او افتخار كرد .
ابْتَهَجَ - ابْتِهَاجاً [ بهج ] بهِ : به آن خورسند و شادمان شد .
ابْتَهَرَ - ابْتِهَاراً [ بهر ] : دربارهء چيزى مبالغه كرد ، به دروغ گفت كارى كردم كه نكرده بود ، - هُ : از عيبى كه داشت او را رسوا كرد ، - السَّيفُ : شمشير دو نيم شد .
ابْتَهَلَ - ابْتِهَالًا [ بهل ] إلى : براى چيزى دعا و زارى كرد .
ابْتَنَى - ابْتِنَاءً [ بني ] بَيْناً : خانه‌اى ساخت ، الرّجُلَ : به آن مرد نكوئى كرد ، - الرّجُلُ : آن مرد داراى فرزندان شد .
الأَبَجّ - م بَجَّاء [ بجّ ] : مرد فراخ چشم ؛ « عينٌ بَجَّاء » : چشم فراخ .
أَبْجَد - نخستين لفظى است كه در آن حروف هجاء در زبان عربى به حساب ( الجُمَّل ) جمعآورى شده است . اين الفاظ عبارتند از : ابجَدْ ، هَوَّز ، حُطِّى ، كَلِمَن ، سَعْفَص ، قَرشَتْ ، ثَخِّذْ ، ضَظِغْ ، لا ؛ « كتابُ الأبجديَة » : كتاب آموزش قرائت زبان عربى . جدول حساب ( الجمّل ) با معادل ارقام حسابى آن : ا / 1 / ح / 8 / س / 60 / ت / 400 ب / 2 / ط / 9 / ع / 70 / ث / 500 ج / 3 / ي / 10 / ف / 80 / خ / 600 د / 4 / ك / 20 / ص / 90 / ذ / 700 ه / 5 / ل / 30 / ق / 100 / ض / 800 و / 6 / م / 40 / ر / 200 / ظ / 900 ز / 7 / ن / 50 / ش / 300 / غ / 1000
الأَبْجَل - ج أَباجِل ( ع ا ) : رگ بزرگى كه در دست يا پاى مىباشد .
أَبَحَّ - إِبْحاحاً [ بَحّ ] هُ : صداى او را خشن كرد .
الأَبَحّ - ج بُحّ ، م بَحَّاء و بَحَّة : آنكه صدايش