54 - كتابه فى دلائل علل العين
كتاب او « در نشانههاى بيماريهاى چشم » . اين كتاب در يك مقاله است كه آن را در روزگار جوانى براى پسرى كحال ( - چشم پزشك ) نوشته و در آن بيماريهائى كه در هريك از طبقات چشم است خلاصه كرده و نشانههاى آن را توصيف كرده است .
سرجس اين كتاب را به سريانى ترجمه كرده و نسخه يونانى آن نزد من بود ولى فرصت ترجمهء آن را پيدا نكردم .
55 - كتابه فى اوقات الامراض
كتاب او « در اوقات بيمارىها » . اين كتاب نيز در يك مقاله است و در آن اوقات چهارگانهء بيمارىها يعنى ابتدا و تزيد و وقوف و انحطاط را توصيف كرده است . ايوب اين كتاب را ترجمه كرده و نسخهء يونانى آن نزد من بود و مجال ترجمهء آن را نيافتم سپس من آن را به سريانى ترجمه كردم و عيسى بن على آن را به عربى ترجمه كرد .
56 - كتابه فى الامتلاء
كتاب او « در امتلا » . اين كتاب نيز در يك مقاله است و در آن كثرت اخلاط و نشانههاى هريك از آنها را توصيف مىكند . من در همين نزديكى آن را براى بختيشوع ترجمه كردم برطبق عادت خود در ترجمه كه رساترين و بارورترين زبان و نزديكترين آن را به يونانى - بدون تجاوز به حق سريانى - به كار مىبرم . سپس بختيشوع از من خواست كه ترجمهء او را به زبانى آسانتر و هموارتر و فراختر از زبان اول انجام دهم و من هم انجام دادم و اصطفن اين كتاب را به عربى ترجمه كرده و من آن را نديدهام .
57 - كتابه فى الاورام
كتاب او « در آماسها » . اين كتاب نيز در يك مقاله است و جالينوس آن را به « اصناف الغلظ الخارج عن الطبيعة » موسوم ساخته و در آن جميع اصناف آماس و نشانههاى آن را وصف كرده است .
من براى اين كتاب مجملى براساس تقسيم آن با ده مقاله كه مجمل آن را