تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسالة حنين بن إسحق إلى علي بن يحيى في ذكر ما ترجم من كتب جالينوس ( فارسى ) — صفحة 103

مساهمون:

ص١٠٣
اعضاى بدن مختلف است . اين كتاب را ايوب ترجمه كرد و نسخهء آن به يونانى نزد من بود و هنوز وقت خواندن آن را نكرده بودم سپس آن را به عربى براى ابو الحسن احمد بن موسى ترجمه كردم .

53 - كتابه فى الادوية المفردة

كتاب او « در داروهاى ساده » . اين كتاب را جالينوس در يازده مقاله قرار داده است و چنان كه ياد كردم بدنبال مقالهء سوم از كتاب مزاج مىآيد . در دو مقالهء اول خطاى كسانى كه راههاى نادرست را در حكم بر نيروهاى داروها پيموده‌اند آشكار ساخته است . سپس در مقالهء سوم اصلى درست را براى تمامى شناخت حكم نيروهاى اول داروها پايه نهاده است سپس در مقالهء چهارم امر نيروهاى دوم را كه مزه‌ها و بوىها باشد بيان كرده و آنچه را كه از اينها بر نيروهاى نخستين داروها استدلال مىشود خبر داده است و در مقالهء پنجم به توصيف نيروهاى سوم از داروها كه عبارت از اثر آنها در بدن از قبيل گرم كردن و سرد كردن و خشك ساختن و تر ساختن باشد پرداخته است و سپس در سه مقاله‌اى كه پس از اين مىآيد نيروى يك‌يك از داروها را كه اجزاى گياهان است وصف كرده و بعد در مقالهء نهم نيروهائى كه اجزاى زمين است بعنى انواع خاك‌ها و گل‌ها و سنگ‌ها و معدن‌ها را بيان كرده و سپس در مقاله دهم نيروى داروهائى كه در بدن جانوران و در مقاله يازدهم نيروى داروهائى را كه در دريا و آب شور بوجود مىآيد توصيف كرده است . يوسف خورى جزء اول را كه پنج مقاله است ترجمه‌اى نادرست و نارسا به سريانى كرده بود سپس ايوب آن را ترجمه‌اى بهتر از ترجمهء يوسف كرد ولى چنان كه بايد آن را متخلص نگردانيد و بعد من آن را براى سلمويه ترجمه و در تخلص آن مبالغه ورزيدم و جزء دوم از اين كتاب را سرجس ترجمه كرده بود و يوحنا بن ماسويه از من خواست كه جزء ثانى از اين كتاب را مقابله و اصلاح كنم من آن را انجام دادم هرچند كه بهتر آن بود كه آن را ترجمه مىكردم و حبيش اين كتاب را براى احمد بن موسى به عربى ترجمه كرد [ حنين پس از اين گفتار كتاب را به سريانى تلخيص و پنج مقالهء اول را براى على بن يحيى ترجمه كرده است ] .
رسالة حنين بن إسحق إلى علي بن يحيى في ذكر ما ترجم من كتب جالينوس ( فارسى ) — صفحة 103 | حنين بن اسحاق / مهدى محقق