بلا راحتى است ، و سال هفتاد گذشت و ما را حتى نديديم ؟ حضرت ابو جعفر عليه السّلام فرمود : اى ثابت خداى تعالى براى اين امر در هفتاد سال وقت تعيين كرده بود ، پس هنگامى كه حسين عليه السّلام كشته شد غضب خداوند بر اهل زمين شديد گشت و آن را به صد و چهل سال تأخير انداخت ، پس ما اين را برايتان حديث گفتيم ولى شما آن را فاش كرديد ، و پرده از روى سرّ برداشتيد ، پس خداوند آن را به تأخير انداخت و پس از آن وقتى نزد ما تعيين نفرموده ، و خداوند هرچه را بخواهد محو و هرچه را خواهد اثبات مىكند و اصل كتاب نزد اوست « 1 » ابو حمزه گويد : همين مطلب را به حضرت ابى عبد اللّه امام صادق عليه السّلام گفتم ، فرمود : همينطور بوده است .
و شيخ طوسى به سند خود از فضل بن شاذان به سند خود از ابو بصير آورده كه گفت : به آن حضرت عليه السّلام عرض كردم : آيا براى اين امر مدّت سررسيدى هست كه بدنهايمان را به آن راحت دهيم و به آن منتهى شويم ؟ فرمود : آرى ، ولى شما فاش كرديد پس خداوند بر آن افزود « 2 » . و به سند خود از امام صادق عليه السّلام آورده كه فرمود : اين امر در من بود ، پس خداى تعالى آن را به تأخير انداخت ، و در ذريّهء من آنچه را خواهد به انجام رساند « 3 » .
و نعمانى به سند خود از اسحاق بن عمّار صيرفى روايت آورده كه گفت : شنيدم حضرت امام صادق عليه السّلام مىفرمود : براى اين امر وقتى بود ، و آن در سال صد و چهلم ، پس شما آن را بازگو كرديد و منتشر ساختيد ، خداى - عزّ و جل - هم آن را تأخير انداخت « 4 » . و در همان كتاب در حديث ديگرى از او روايت شده كه گفت : حضرت امام صادق عليه السّلام فرمود : اى ابو اسحاق اين امر دو بار به تأخير افتاد « 5 » .
مصنّف اين كتاب ، چنگزننده به ريسمان محكم خداوند ؛ ولايت ائمهء طاهرين عليه السّلام محمد تقى موسوى اصفهانى - عفى عنه - گويد : بين اين احاديث با احاديث سابق منافاتى نيست ، چون صراحت و ظهورى در اين احاديث نيست بر اينكه منظور از « أمر » ظهور امام دوازدهم - عجل اللّه فرجه الشريف - باشد ، بلكه نمىتواند مراد از آن ظهور آن حضرت عليه السّلام باشد ، زيرا كه سال هفتاد و سال صد و چهل پيش از ولادت آن جناب بوده ، و همچنين حديث سوم بر آنچه ياد كرديم نصّ است . بنابراين منظور تسلطّ يافتن امامان عليه السّلام و ظهور دولت حق و پيروزى مؤمنين بر مخالفين
هامش
( 1 ) . سوره رعد ، آيه 39 .
( 2 ) . غيبت ، شيخ طوسى ، / 265 .
( 3 ) . غيبت ، شيخ طوسى ، 263 .
( 4 ) . غيبت نعمانى ، 157 .
( 5 ) . غيبت نعمانى ، 157 .