و به سند خود از عبد الرحمن بن كثير آورده كه گفت : در محضر امام صادق عليه السّلام شرفياب بودم كه مهزم اسدى بر آن جناب وارد شد و عرضه داشت : فدايت گردم مرا خبر ده اين امرى كه انتظارش را مىكشيد چه وقت خواهد بود ، كه به طول انجاميده ؟ آن حضرت عليه السّلام فرمود : از مهزم وقتگذاران دروغ مىگويند ، و شتابزدگان به هلاكت رسند و تسليمشوندگان نجات يابند ، و به سوى ما مىآيند « 1 » . و به سند صحيح خود از حضرت امام صادق عليه السّلام آورده كه فرمود : هركس از مردم براى تو هرگونه وقتى را تعيين كرد بدون هراس او را تكذيب كن كه ما براى هيچ كس وقتى تعيين نكنيم « 2 » .
و در احتجاج شيخ طبرسى از محمد بن يعقوب كلينى از اسحاق بن يعقوب آمده كه گفت : از محمد بن عثمان عمرى قدّس سرّه درخواست كردم نامهاى از من [ به محضر حضرت صاحب الأمر عليه السّلام ] برساند ، كه در آن نامه از مسائلى كه بر من مشكل شده بود سؤال كرده بودم ، پس توقيع به خط مولايمان صاحب الزمان عليه السّلام آمد ، تا آنجا كه فرموده : . . . و امّا ظهور فرج ، پس آن به دست خداى - عزّ و جل - است ، و وقتگذاران دروغ مىگويند . . . « 3 » .
و اين را شيخ طوسى رحمه اللّه از گروهى از مشايخ خود از جعفر بن محمد بن قولويه و ابو غالب زرارى و غير آنها از محمد بن يعقوب كلينى قدّس سرّه از اسحاق بن يعقوب روايت كرده است « 4 » .
مىگويم : توثيق اسحاق بن يعقوب را در كتابهاى رجالى كه نزد من هست نديدم ، ولى در وثاقت و جلالت او همين بس كه شيخ كلينى با اعتماد بر او از وى روايت كرده ، به اضافهء قرائن ديگر . . . چنانكه بر هوشمند دانا پوشيده نيست .
توضيح : از تمام آنچه در اين باب آورديم معلوم شد كه از وظايف مهم ترك وقتگذارى و تكذيب تعيينكنندگان وقت ظهور حضرت حجّت عليه السّلام است هركس كه باشد ، و در اينجا شايسته است به چند مطلب توجه داده شود :
مطلب اوّل : ممكن است تصوّر شود كه بين روايات ياد شده با روايت كه مشايخ سهگانه « 5 » به سندهاىشان از ابو حمزهء ثمالى آوردهاند منافاتى هست . ابو حمزه گويد : به حضرت ابو جعفر باقر عليه السّلام عرضه داشتم : حضرت على عليه السّلام مىفرموده : تا سال هفتاد بلا است ، و مىفرموده : پس از
هامش
( 1 ) . غيبت ، شيخ طوسى ، 262 .
( 2 ) . غيبت ، شيخ طوسى ، 262 .
( 3 ) . احتجاج ، 2 / 281 .
( 4 ) . غيبت ، شيخ طوسى ، 176 .
( 5 ) . غيبت ، شيخ طوسى / 263 و اصول كافى ، 3681 ؛ غيبت نعمانى / 157 .