توجه : در آغاز اين كتاب ، بخشى را در مورد وجوب شناخت آن حضرت قرار داديم ، و در آنجا منظور ، بيان وجوب شناخت شخص آن حضرت بود كه بايد نام و نسب شريفش را بشناسيم ، و اينكه اعمال جز با معرفت امام عليه السّلام تمام نمىگردد ، و در اينجا مقصود ، اثبات وجوب شناخت صفات و آداب آن جناب فى الجمله مىباشد ، پس از اين نكته غافل مباش .
و بر وجوب شناخت مولايمان - صلوات اللّه عليه - به هر دو وجه اضافه بر آنچه گذشت - روايات و اخبار بسيارى دلالت مىكند ، از جمله :
1 - در اصول كافى به سند صحيحى از زراره از حضرت امام صادق عليه السّلام روايت آمده كه فرمود :
امام خودت را بشناس كه اگر او را شناختى بر تو زيان نرساند كه اين امر پيش بيفتد يا تأخير يابد . « 1 »
2 - و در همان كتاب به سند خود از فضيل بن يسار آورده كه گفت : از حضرت امام صادق عليه السّلام دربارهء فرمودهء خداى - تبارك و تعالى - :
يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ
« 2 » ؛ روزى كه هر مردمى را به امامشان فرا مىخوانيم . پرسيدم ، فرمود : اى فضيل ! امام خود را بشناس كه اگر امامت را شناختى پيشتر شدن اين امر يا به تأخير افتادن آن ، بر تو زيان نرساند ، و هركس امام خود را بشناسد سپس پيش از آنكه صاحب اين امر قيام كند بميرد ، به منزلهء آن است كه در ارتش آن حضرت نشسته باشد ، نه ، بلكه به منزلهء كسى است كه زير پرچمش نشسته باشد . راوى گويد : بعضى از اصحاب آن حضرت گفتند : به منزلهء كسى است كه با رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله به شهادت رسيده باشد . « 3 »
3 - و نيز در آن كتاب به سند صحيحى از فضيل بن يسار آورده كه گفت : شنيدم حضرت ابو جعفر امام باقر عليه السّلام فرمود : هركس بميرد درحالىكه امامى نداشته باشد ، مردنش مردن جاهليّت است ، و هر آنكه در حال شناختن امامش بميرد او را زيان نرساند كه اين امر ( - دولت آل محمد صلّى اللّه عليه و إله ) پيشتر شود يا به تأخير افتد ، و هركس بميرد درحالىكه امامش را شناخته چنان است كه در خيمهء قائم عليه السّلام با آن حضرت باشد . « 4 »
4 - و در همان كتاب در خبر صحيحى از عمر بن ابان آمده كه گفت : « شنيدم حضرت ابى عبد اللّه امام صادق عليه السّلام مىفرمود : نشانه را بشناس كه اگر علامت را نشناختى تو را ضرر نزند آنكه اين امر جلوتر شود يا تأخير افتد ، به درستى كه خداى - عزّ و جلّ - مىفرمايد :
يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ ؛
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، 1 / 371 .
( 2 ) . سورهء اسراء ، آيه 71 .
( 3 ) . اصول كافى ، 1 / 371 .
( 4 ) . اصول كافى ، 1 / 371 .