موضوع سوم - اقسام تواضع : بدان كه تواضع امرى است اضافى كه برحسب آنچه به آن اضافه مىشود اقسامش مختلف مىگردد . مثل تواضع براى خداى تعالى ، و تواضع براى پيغمبران و اولياى او ، و تواضع براى سالخوردگان ، و تواضع نسبت به والدين و معلّم و متعلّم و مؤمنين و شرافتمندان و علما ، و تواضع در مسكن و جاى نشستن و در غذا و لباس و تزويج ، تواضع در راه رفتن و سخن گفتن ، و اقسام بسيار ديگر . و هريك از اين اقسام فوايد ارزندهاى دارد كه ذكر آنها مايهء طول كلام و دور شدن از مقصود اصلى است .
و اما اينكه دعا براى خاتم اوصيا حضرت صاحب الزمان عليه السّلام از اقسام تواضع است ، آنكه :
دعاهايى كه از انسان و ساير دعاكنندگان صادر مىشود اقسام مختلفى دارد ، از جمله :
- دعاى مهر و رحمت ، مانند : دعاى پدر براى فرزند ، و دعاى برادر براى برادران خود و دعاى فرشتگان براى زائران قبر امام حسين عليه السّلام و امثال اينها .
- دعاى جزا و پاداش ، مانند : دعاى كسى كه به او احسان شده ، يا بدى از او دور گرديده براى احسانكننده يا دفعكنندهء بدى ، و دعاى متعلّم براى معلّم خود ، و نظاير اينها .
- دعاى در حقّ ديگرى به اميد احسان او ، و فرق بين اينگونه دعا و قسم سابق اينكه : قسم قبلى دعا براى امرى است كه واقع شده ، ولى اينگونه دعا براى خيرى است كه انتظار مىرود حاصل گردد .
- دعاى تعظيم و تواضع ، مانند : دعاى مردم براى بزرگان و علما كه غالبا دعا در حقّ ايشان براى احترام و تجليل و تواضع است ، بلكه دعا نكردن به ايشان در مجالس بر منابر توهين به آنان شمرده مىشود .
اكنون كه اين مطلب را دانستى ، مىگويم : دعا براى مولايمان صاحب الزمان عليه السّلام و درخواست تعجيل فرج و ظهور آن حضرت از خداوند متعال ، تمام عناوين فوق را دربر مىگيرد و بر هريك از آن عناوين آثار و فوايد مهمّى مترتب است .
عنوان اوّل - يعنى دعاى مهر و شفقت و رحمت - تمام موجبات مهر ورزيدن و شفقت داشتن نسبت آن جناب در وجود شريفش جمع است ، كه به بعضى از آنها اشاره مىكنيم :
1 - او پدر حقيقى مؤمنين است .
2 - و برادر واقعى مؤمنين .
3 - غربت و كمى ياران .
مكيال المكارم في فوائد دعاء للقائم ( ع ) ( مكيال المكارم در فوائد دعا براى حضرت قائم ( ع ) ) ( فارسى ) — صفحة 493
مساهمون: ميرزا محمد تقي الأصفهاني
ص٤٩٣