معتدل دارد ، و زمانى تا حدى معروف بوده است . ياقوت در هفتصد سال پيش نوشته است كه آنجا قبلا مقر پسر شاهنشاه ساسانى خسرو پرويز ( 590 - 628 ميلادى ) بود ، ولى خود شاهنشاه اكثر در كنگاور سكونت داشته است . اين جغرافيانويس مسلمان افسانهء دلانگيزى نقل مىكند كه آن را قصهاى شاعرانه و « دروغ » مىشمارد . ياقوت مىگويد « 1 » « مطبخ كسرى » بين اسدآباد و كنگاور واقع بود ، و هر وقت كسرى مىخواست غذا بخورد صف طويلى از غلامان در طول راه ميان مطبخ و قصر پادشاه مىايستادند و بشقابهاى غذا را دست به دست از مطبخ به قصر منتقل مىساختند ، و همين وضع نيز در مورد پسرش كه در اسدآباد مقر داشت رعايت مىشد . سپس ياقوت مى - گويد اين مطلب به دروغ بيشتر مانند است ، زيرا اگر بشقابهاى غذا را بر بال عقاب مىنهادند و از مطبخ به قصر مىفرستادند باز سرد مىشد ، و مىافزايد شايد « مطبخ كسرى » به منزلهء انبارى بوده است كه مواد غذايى آشپزخانهء شاهى از آنجا تأمين مىشده است 27 .
روز ديگر كه بيستم آوريل بود سفر خويش را بر فراز گردنهء خلوت و متروك اسدآباد ، در ميان توفان تگرگ و برف كه بيرحمانه در بيشتر طول روز از سمت شمال يورش مىآورد ، آغاز كردم ؛ و اندكى بعد از ساعت پنج بعد از ظهر ، پس از آنكه دوازده ساعت تمام براى طى مسافتى كمتر از چهل و هشت كيلومتر صرف كرده بودم ، دوباره به همدان رسيدم .
هامش
( 1 ) . عين قول ياقوت چنين است :
مطبخ كسرى : ذكر مسعر بن المهلهل ابودلف الشاعر فى رسالة له اقتص احوال البلاد التى شاهدها و العهدة عليه فى هذه الحكاية قال : و سرت من قصر اللصوص الى موضع يعرف به مطبخ كسرى اربعة فراسخ ، و هذا المطبخ بناء عظيم فى صحراء لا شىء حوله من العمران ، و كان ابرويزينزل بقصر اللصوص و ابنه شاه مردان ينزل بأسداباذ ، و بين المطبخ و قصر اللصوص ، كما ذكرنا ، اربعة فراسخ ، و بينه و بين اسداباد ثلاثة فراسخ ، فاذا اراد الملك ان يتغدى اصطف الغلمان سماطين من قصر اللصوص الى موضع المطبخ فيناول بعضهم بعضا الغضائر و كذلك من اسداباد الى المطبخ لابنه شاه مردان ، و هذا بالكذب اشبه منه بالصدق لانهم لو طاروا بالطعام على اجنحة النسور فى هذه المسافة لبرد و تأخر عن الوقت المطلوب الا ان يكون اطعمة بوارد و يبكر به حضورها و يكون القصد بها تأخير انواع الطعام كلما اكل نوعا احضر نوعا آخر .