آبيارى كند و در جايى كه آب مىجوشيد مسيحيان كليسايى به نام حضرت ابراهيم ساختند و چون قدرت نصارا رو به زوال نهاد مسلمانان اين كليسا را مبدل به مسجد كردند و تا امروز آن چشمه را چشمهء ابراهيم مىخوانند ( به تركى « ابراهيم خليل بوناره « 1 » » گويند ) . حتى امروز نيز مسيحيان و مسلمانان آن را حرمت مىگذارند زيرا به اين فضيلت ممتاز است كه هر بيمار تبدارى را كه از سر ايمان قدم در آن نهد شفا مىبخشد . در اين چشمه ماهيان بسيارى « 2 » است كه آنها را نمىگيرند و مقدس مىشمارند .
در شش ميلى بيرون اين شهر چشمهاى شگفتانگيز است كه بيماران مبتلا به پيسه « 3 » را شفا مىبخشد ، مشروط بر آنكه بيماران از سر صدق و صفا قدم در آن نهند ، و اين ترتيب را رعايت كنند : نخست بايد پنج روز روزه بگيرند و هر روز آب فراوان بنوشند و هربار كه آب مىنوشند خود را با آن آب بشويند اما پس از پنج روز ديگر نبايد خود را شستوشو دهند ، ولى همچنان از آب چشمه تا روز دهم يا دوازدهم بنوشند ، بدينگونه از بركت آن آب از بيمارى مىرهند يا دستكم مرض شدت نمىگيرد . و من اين خاصيت چشمه را در اورفه به چشم خويش ديدم ، و به ياد دارم كه بسيار كسان بيمار آمدند و تندرست بازگشتند . وقتى كه از تبريز به حلب بازمىگشتم به اورفه آمدم . در آنجا شخصى بود قبرسى به نام هكتور « 4 » كه در نيكوزيا « 5 » مىزيست . اين مرد كه به چشمهء مقدس رفته بود در حالى بازمىگشت كه از بسيارى دردها رها شده بود .
از بناهاى تاريخى اورفه پيداست كه اين شهر شاهانه بوده است . ده دوازده كليساى مرمر دارد كه باشكوهتر از آن است كه بخواهم با الفاظ وصف و بيان كنم .
روستاهاى پيرامون شهر چنانكه دل آرزو مىكند زيبا و دلانگيز است . « 6 » در سمت
هامش
( 1 ) . بونار در لهجهء تركى معمول در تركيه به معنى چشمه است . - م .
( 2 ) . اين سنت هنوز برقرار است و ماهيانى كه بدان اشاره شده است هنوز به همان اندازه فراوانند و گرفتن آنها را حرام مىدانند .
( 3 ) . بيمارى پيسه همان است كه به عربى برص مىگويند و كسى را كه به آن مبتلاست ابرص . - م .
( 4 ) .Hector( 5 ) .Nicosiaكه امروز نيز پايتخت قبرس است . - م .
( 6 ) . اين ناحيه امروز قفر و خشك است .