ضمنا چنانچه وضع ايجاب نمايد كه با سرعت بيشترى خود را به نقطهاى برسانند ، طرز حركت آنها واقعا شگفتانگيز است .
كافى است آنها را به اين امر مصمم نمود تا در ظرف يك روز پانزده فرسنگ كه برابر با بيست فرسخ فرانسه باشد راهپيمايى بنمايند .
در فصل زمستان راهپيمايى از كنار كوههاى آذربايجان به علت سردى فوق العادهى هوا قدرى دشوارتر است و از اين رو سربازها كه لباس و كفش مناسبى براى اين فصل ندارند ، براى گريختن از راهپيمايى به هروسيلهاى متشبث مىشوند .
آنها در تمام طول جنگ خود را در دهكده پنهان مىكنند ، بدون آنكه كسى موفق شود آنها را پيدا نمايد .
موقعى كه قواى منظم و غيرمنظم مجتمعا در حركت هستند منظرهى خاصى جلوهگر مىشود . بيشتر افراد قواى غيرمنظم بر پشت الاغ ، قاطر و شتر سوارند و با باروبنهى زيادى كه همراه دارند به طور درهموبرهم از ميان مزارع مىگذرند و خسارات معتنابهى وارد مىكنند ، بدون آنكه ساكنين محل جرات شكايت داشته باشند . ساكنين عاقلانه و از ترس انتقام فرماندهان يغماگر كه غالبا حاصل دزدى خود را با سپاهيان تقسيم مىكنند لب فرومىبندند .
هنگامى كه قوا در شهرها يا دهكدهها متوقف مىشود افراد هرطور كه بتوانند منزلى پيدا مىكنند ولى تقريبا هرگز درون خانهها نمىروند و ترجيح مىدهند كه شب را در آستانهى در به سر برند و براى به دست آوردن روپوش مزاحم صاحبخانه نشوند . افراد از روى تنبلى هنگام توقف در جادهها نيز به همين ترتيب عمل مىكنند به طورى كه قبل از رسيدن به مقصد حتى يك بار هم فرشها و چادرهايشان را باز نمىكنند .
ايرانيها كه ذوق زندگى چادرنشينى را از اجداد خود به ارث بردهاند از هرطبقه و در هرمقامى كه باشند ، چند ماهى از سال را زير چادر به سر مىبرند . از اينرو در فصول
سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 298
مساهمون: گاسپار دروويل
ص٢٩٨