تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 267

مساهمون:

ص٢٦٧
در آن موقع تصميم به حمله مىگيرند . طرفى كه حريف را شكست داده است ، به تعقيب او مىپردازد و از اين به بعد همه‌چيز درهم و برهم مىشود . چنان‌چه حمله خوب تدارك ديده شده باشد غالبا سبب پيروزى مىگردد زيرا قواى ذخيره‌اى وجود ندارد كه مانع پيشروى قشون فاتح بشود . آنها در برپا كردن كمين‌گاهها مهارت فوق العاده‌اى دارند و شايد تنها زمانى كه اندكى ساكت هستند موقعى است كه در اين كمين‌گاهها به سر مىبرند . حيله‌هاى جنگيشان چندان خطرناك نيست و فقط در مواردى كه سروكارشان با افرادى باشد كه در حرفه‌ى سپاهيگرى به كم‌هوشى تركها باشند مىتوانند آنها را به دام بياندازند . تركها در آخرين جنگى كه با نادر شاه در آذربايجان كردند دچار اين سرنوشت شدند . نادر شاه كه خيلى ضعيف‌تر از تركها بود براى پايان دادن به جنگ دست به حيله‌اى زد و با مهارت كامل تركها را درگير نمود و باعث انهدامشان گرديد . نادر فقط در ظرف يك شب در فضاى وسيعى گودال عريض و عميقى حفر كرد و آن‌را پر از ميخهاى چوبى نوك‌تيز نمود و روى آن را با تركه‌هاى نى پوشاند و خاك ريخت . ضمنا براى تسهيل عقب‌نشينى افراد پياده‌نظامش كه در آن سوى كمين‌گاه مستقر شده بودند به طور پراكنده چندين معبر باريك تعبيه نمود . اين افراد پس از علايمى كه بين خود قرار داده بودند مىبايستى به طور نامنظم تظاهر به فرار بنمايند . همچنين در جنگلى كه در سمت جناح راستش قرار داشت تعداد كثيرى افراد سوارنظام پنهان كرد و فقط تعداد كمى سپاهى و چند عراده‌ى توپ در پشت گودال مستقر نمود . هنگام غروب تفنگچيها كه در جلو بودند جنگ مختصرى را شروع كردند و بدين ترتيب انبوه قواى دشمن را به سوى خود كشيدند . در اين موقع توپخانه به شدت شروع به تيراندازى نمود كه آنها را وادار به حمله نمايد . نادر چون مشاهده كرد كه تركها با وجود برترى و كثرت قوا با احتياط زياد جلو مىآيند با عجله آتشبارها و پياده‌نظام را به عقب كشيد و تظاهر نمود كه قشونش شكست خورده ، به طور نامنظم