بىقيدى و بىلياقتى باطنى مختصر اطلاعى از سنتهاى كشور داشت قشون ايران به سطحى مىرسيد كه ممكن بود براى دشمن بسيار خوفناك باشد .
دولت انگليس در چنين موقعيتى چارهاى جز اين نداشت كه با صرف پول نفوذى را كه فرانسويها در ايران به دست آورده بودند ، خنثا كند . بدين منظور كمپانى هند ژنرال مالكم را همراه با هياتى از افراد مبرز به ايران گسيل داشت .
ژنرال نامبرده از همان ابتدا با دست و دلبازى شروع به ريختن پول نمود به طورى كه براى يك خدمت ناقابل بيست تومان و براى يك حمام پنجاه تومان بذل و بخشش مىكرد . او هداياى بسيار نفيس براى وزيران ، بزرگان دربار و اشخاصى كه به مناسبت نزديكى با شاه مىتوانستند خدمتى انجام دهند مىفرستاد . واضح است كه پادشاه كه دلبستگيش به طلا مشهور و چشمش از ديدن آن مىدرخشيد ، نمىتوانست نسبت به تمايلات انگليسيها بىتفاوت بماند از اينرو بدوا به صورت محرمانه ولى به زودى براى شنيدن پيشنهادهاى آنها مبنى بر دست بهسركردن فرانسويها آمادگى نشان داد . با اين حال از ترس تركها كه نفوذ فرانسويها بر دولت آنها آشكار بود و از آن بيشتر ترس از روسها ، پادشاه براى قبول پيشنهادهاى آنها مردد بود . پادشاه كه اكنون براى انتخاب بين فرانسه و انگليس بر سر دوراهى قرار گرفته بود نمىدانست چهگونه عمل كند كه ضمن ادامهى سازش با فرانسويها از پول انگليسيها هم استفاده بنمايد . عاقبت امر چون به اين نتيجه رسيد كه بالاخره بايد بين آنها يكى را انتخاب كند نتوانست در برابر تحف و هداياى عالى و بىشمارى كه از سفير دريافت مىنمود مقاومت نمايد و در نتيجه تسليم نظر انگليسيها شد . البته وعدهى كمكهايى هم كه قرار بود به ايران بشود در اتخاذ تصميم پادشاه خيلى موثر بود . از اين رو پادشاه با كمال اطمينان با خواستهاى انگليسيها موافقت نمود ولى ضمنا انتظار هم نداشت كه برملا شدن آن اثرات چنان نامطلوبى به وجود بياورد . ژنرال گاردان ، كه از تمام خصوصيات اين قرار و مدارها آگاهى يافته بود و با علم به
سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 270
مساهمون: گاسپار دروويل
ص٢٧٠