دست لباس كامل همهساله دريافت مىدارند . لباس آنها عبارت است از يك جفت پوتين ، يك قبا ، يك پالتو و يك كلاه بىلبه كه جمع قيمت آنها از دو تومان تجاوز نمىكند . قباها از جنس قدك و بسيار ارزان است . قدك پارچهى ضخيمى از نخ رنگ شده است .
خارجيها كه نوكر مىگيرند با اينكه بايد پول بيشترى بپردازند نبايد انتظار خدمت بهترى داشته باشند . ضمنا متذكر مىشوم كه نوكرها خيلى وفادار هستند و با اطمينان خاطر مىتوان كليدها را به آنان سپرد ، بدون آنكه سوء استفادهاى بنمايند . از موقعى كه پادشاه و وليعهد تصميم به اعدام دزدها گرفتهاند ديگر دزدى صورت نمىگيرد و امروز مىتوان با ميليونها پول در سراسر ايران مسافرت نمود بدون آن با يك دزد برخورد شود . اين وضع با آنچه در تركيه مىگذرد بسيار متفاوت است زيرا مسافرت در كشور اخير بدون همراه داشتن عدهاى مسلح ممكن نيست .
قيمت يك مرد برده خيلى گران نيست مگر آنكه در حرفهاى مهارت داشته باشد كه به درد كار صاحبش بخورد .
قيمت زنهاى برده به تناسب خيلى گرانتر از مردها است و بعضى اوقات به پانصد يا ششصد تومان به فروش مىرسند .
با اين حال به آسانى مىتوان دخترهاى خيلى زيبا را به قيمت ارزانتر به دست آورد . در ايروان كه بازار معاملات دخترهاى ارمنى ، گرجى و چركسى است مىتوان دخترهاى باكرهى زيبا را به قيمت شصت تا صد تومان خريدارى نمود .
بزرگان مجبورند تعداد زيادى كنيز تدارك ببينند ، زيرا هريك از زنهايشان مىخواهند براى خدمت خود كنيزى در اختيار داشته باشند و من حرمسراهايى سراغ دارم كه تعداد افراد آن علاوه بر خانمها از پنجاه نفر تجاوز مىنمايد .
نگاهدارى كنيزها چندان خرجى دربر ندارد و تا موقعى
سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 237
مساهمون: گاسپار دروويل
ص٢٣٧