تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 236

مساهمون:

ص٢٣٦
مىشود و به حساب همه‌ى مستخدمين رسيدگى مىنمايد . نامبرده به نوبه‌ى خود كليه‌ى صورتها را به ميرزاى مباشر ارائه مىدهد . پيشخدمتها علاوه بر وظيفه‌ى آماده نمودن قليان ، مامور خدمت ارباب مىباشند . فراشها كه مامور برپا كردن چادرها حين مسافرت هستند تعدادشان بالنسبه زياد است و چون كار ديگرى ندارند لذا وجودشان در شهرها عاطل و باطل است . تنها كار آنها در شهر اين است كه موقعى كه ارباب از خانه خارج مىشود به دنبال او راه بيافتند و چنان‌چه ارباب ديروقت به خانه بازگردد ، جلو پاى او فانوس بگيرند . شاطرها ، جلودارها ، مهترها ، آشپزها ، چاروادارها ، خواجه‌ها ، سقاها ، سگبانها ، قوشچيها ، قاپوچيها و تعداد بىشمارى افراد ديگر كه نوكر ناميده مىشوند مجموع خدمه‌ى خانه‌ى بزرگان را تشكيل مىدهند . نوكرها با اين‌كه مشاغل بسيار ناچيزى برعهده دارند ولى چون عنوان نوكرى فلان ارباب بزرگ را دارا هستند مردم ملاحظه‌ى آنها را مىكنند و به خصوص در بازار اعتبارى به دست مىآورند . ممكن است تصور شود كه عهده‌دار بودن مخارج اين همه خدمه باعث ورشكستگى بزرگان مىشود ولى در كشورى كه نوكر ارزان است اين نوع تجمل چندان گران تمام نمىشود . به طورى كه قبلا يادآور شده‌ام عايدات مالكين بزرگ جنسى و قسمت اعظم آن گندم و جو است . مقدارى از اين غلات به مصرف حقوق مستخدمين مىرسد زيرا سواى سه يا چهار مستخدمى كه در خانه‌ى ارباب زندگى مىنمايند و از پس‌مانده‌ى غذاها استفاده مىكنند ، ساير خدمه منزلهاى جداگانه دارند و شبها را با خانواده‌ى خود مىگذرانند . ميرزاها سالانه ده خروار جنس و هفت يا هشت تومان پول نقد دريافت مىدارند . به ناظرها و پيشخدمتها به ندرت پول نقد مىدهند و حقوق آنها بين ده تا دوازده خروار جنس است . ساير نوكرها به تفاوت بين چهار تا شش خروار جنس و يك