26 دربارهى ادبيات ، شعر ، موسيقى ، تآتر ، و رقص ايرانيها
سابق بر اين ادبيات در ايران با دقت فوقالعادهاى مورد تشويق قرار مىگرفت اما جنگهاى داخلى كه ويرانى اين امپراتورى پهناور را به دنبال داشت موجب افول ادبيات و حتى فراموشى آن گرديد .
با اين حال هنوز تعداد زيادى نوشتههاى عالى ، كه غالبا خيلى قديمى هستند باقى مانده است . اين نوشتهها علاوه بر آنكه بسيار ناياب هستند تكثير آنها هم در كشورى كه صنعت چاپ ناشناخته است فوق العاده مشكل مىباشد . از طرف ديگر چون نسخ خطى قيمتى به بزرگان تعلق دارد ، آنها تمايلى به امانت دادن نوشتهها به ديگران به خصوص به خارجيان نشان نمىدهند و اين امر از موقعى شروع شد كه خارجيها براى دست يافتن به آنها اظهار علاقه نمودند .
اشعار سعدى و حافظ و فردوسى در ايران به طرز خاصى مورد توجه است و كمتر كسى پيدا مىشود كه چند بيتى از اين شاعران را در خاطر نداشته باشد . زبان فارسى بسيار غنى و خوشآهنگ است و از اينرو براى شعر گفتن بسيار مناسب مىباشد . اين نظريه را خاورشناسان در گزارشهاى خود تاييد نمودهاند . يكى از باارزشترين خاورشناسان سرويليامجونز
( WilliamJones )
مولف دستور زبان انگليسى و فارسى است كه ترجمهى جالب زندگى نادرشاه به قلم ميرزا مهدى را مديون او هستيم . نامبرده براى ولتر تاسف مىخورد كه چرا زبان فارسى را نمىدانسته است . وى معتقد است كه اگر ولتر به زبان فارسى آشنايى داشت ،