پول باشد داروغهها روساى پيشهورها و بازرگانان را احضار و آنها را مجبور مىكنند كه ظرف چند ساعت وجه مورد نظر را تهيه و پرداخت نمايند . در اين حال روسا به دكان همكاران خود مىروند و فى الفور سهميهاى را كه به آنها تعلق مىگيرد وصول مىكنند و چنانچه دكانداران وجه نقد حاضر نداشته باشند مال التجارهى آنها را ضبط مىكنند و خود سهميهى آنان را مىپردازند . اما در مورد كارگران ساده آنها را به حدى مىزنند تا حاضر شوند وجه لازم را قرض كنند و سهم خود را بىمعطلى پرداخت نمايند .
چنانچه اشخاص ثروتمند و صاحبمقام وظايف خود را نسبت به بيگلربيگيها انجام ندهند ، بيگلربيگيها اين بىتوجهى را بهانه قرار مىدهند و آنها را به پرداخت جريمههاى قابل ملاحظهاى وادار مىكنند كه فورا و به نفع بيگلربيگيها وصول مىشود . با اين حال بعضى از اربابان بزرگ از پرداخت جريمه امتناع مىكنند و به دستورهاى بيگلربيگيها وقعى نمىگذارند . البته اين طرز رفتار در كشورى كه بادهاى مساعد هرروز از سويى مىوزد كار خطرناكى مىباشد .
اطلاع يافتن از عوايد حكام ولايات چنانچه غيرممكن نباشد ، به هرحال بىاندازه مشكل است . حكام كه اجازهى وصول هرنوع ماليات را دارند پس از پرداخت مبالغى كه به شاهزاده تعلق مىگيرد مازاد را براى خود نگاه مىدارند .
سهم حكام معمولا از عشر مبلغ دريافتى تجاوز نمىكند . حكام جاسوسهايى در صفوف پيشهوران دارند و به وسيلهى آنها از كارها و معاملاتى كه انجام مىگيرد آگاه مىشوند . حتى بىارزشترين كالاى آنها هم از پرداخت ماليات معاف نيست .
حكام معمولا سر مباشرت ايلات را كه تعداد آنها در ايران زياد است نيز بر عهده دارند . ايلات بر حسب تعداد گلههايى كه دارا هستند ، ماليات مىپردازند . كردها در كوهستانها زندگى مىكنند و چون هواى كوهستان در زمستان فوق العاده سرد مىشود چنانچه در اين فصل در محل باقى بمانند اغنام و احشام آنها تلف مىشود . از اينرو ناچار به ولاياتى كه داراى هواى معتدلترى باشد كوچ مىكنند . در
سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 204
مساهمون: گاسپار دروويل
ص٢٠٤