تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 181

مساهمون:

ص١٨١

23 درباره‌ى اختيارات شاه ، قوانين ، دستگاه قضايى ، و طرز اداره‌ى آن و مجازاتها

در جهان عده‌ى فرمانروايانى كه به اندازه‌ى پادشاهان ايران از اختيارات مطلق برخوردار باشند بسيار اندك است . در اين كشور اراده‌ى پادشاه حاكم بر همه‌چيز است . در ايران بر خلاف تركيه ديوانخانه‌ها ، وزيران يا پاشاها وجود ندارند كه باعث بدگمانى شاه بشوند . غلامان شاه كه در رديف ينىچريهاى تركيه هستند بدون آن‌كه فتنه‌جو و اهل دسته‌بندى باشند ، تكيه‌گاه محكمى براى تاج‌وتخت سلطنت محسوب مىشوند . البته وضع هميشه از اين قرار نبوده است ، زيرا زمانى قورچيها در برابر مطلق العنانى پادشاه مقاومت مىورزيدند و از آن جلوگيرى مىكردند . اما شاه عباس اول پس از جلوس بر اريكه‌ى سلطنت به طرز غيرمحسوسى آنها را تضعيف نمود و سرانجام به كلى نابود ساخت . اين قراولان چريك سابقا نقشى را كه امروز ينىچريها در قسطنطنيه بر عهده دارند ، ايفا مىكردند ، ولى خصيصه‌ى قدرت‌طلبى و مطلق العنانى شاه عباس نمىتوانست وجود آنها را تحمل كند . تمام مردم ايران به شاه تعلق دارند و شاه به هرطريقى كه ميل دارد ، با آنها رفتار مىكند . هر ايرانى به غلامى شاه مباهات مىكند ، به طورى كه عنوان قلى ( برده ) ضميمه‌ى اسم بسيارى از بزرگان است . پادشاه همچنين مالك تمام ثروتهاى ايران است . گاه‌به‌گاه پادشاه از آنها كه ناراضى است سلب مالكيت مىكند و اموالشان را به زيردستان خود مىبخشد . او مىتواند به ميل خود هردختر و زنى را به هر طبقه‌اى كه تعلق