كليهى فرزندان خواه مشروع يا حرامزاده « 2 » از حقوق متساوى برخوردارند . پسر كنيز مانند پسر همسر شرعى به يك ميزان از دارايى پدر حق مىبرد و از هرنظر با يكديگر برابرند .
فرزندان ذكور به طور مساوى ارث مىبرند . آنها پس از برداشت مبالغى از ماترك كه به زنها و دخترهاى متوفى تعلق مىگيرد بقيهى ارثيه را بين خود تقسيم مىكنند . مبلغى كه به زنها تعلق مىگيرد برحسب تعداد فرزندانى است كه به دنيا آوردهاند . پس از مرگ شوهر آنها آزادند كه در حرمسرا بمانند و يا آن را ترك گويند . زنها ممكن است نزد خانوادهى خود برگردند و يا مجددا شوهر بنمايند . در صورت اخير چيزى از دارايى شوهر به آنها نمىرسد زيرا كه فرض اين است كه از شوهر تازهشان مجددا مهريه دريافت خواهند داشت .
چنانچه پدر در زمان حياتش بعضى ترتيبات به نفع پسر ارشدش نداده باشد و اين چيزى است كه به ندرت اتفاق مىافتد ، نامبرده نمىتواند ادعايى بيش از ديگر برادران داشته باشد . بعضى نويسندگان كه گفتهاند پسر ارشد دو سوم از ماترك پدر را به ارث مىبرد دچار اشتباه شدهاند . با اين حال سلاحها ، اسبها و قرآن به پسر ارشد مىرسد . او همچنين مىتواند با پرداخت حق السهم برادران خانه و حرمسراى پدر را براى خود نگاه دارد . براى اين منظور چند كارشناس كه با موافقت طرفين انتخاب مىشوند اموال را ارزيابى مىنمايند . گاهى هم پدران به ضرر بزرگترها مزايايى براى بعضى از فرزندان صغار خود قايل مىشوند .
پسر ارشد در صورت غيبت يا بيمارى پدر بدون آنكه نيازى به صدور اجازهى مخصوص از طرف پادشاه باشد در كليهى مشاغل كشورى و لشگرى جانشين وى مىگردد . اين اصل كه عرف آن را مجاز شمرده ، خالى از سوء استفاده نيست ، ولى مورد تصويب شاهزادهها است ، زيرا كه آنها را نيز شامل مىشود .
هامش
( 2 ) - در اينجا نويسنده مرتكب اشتباه فاحشى شده است و يا اينكه بچههاى متولد از كنيزان را حرامزاده تلقى نموده است زيرا بچهى حرامزاده شرعا و قانونا چيزى به ارث نمىبرد . - م .