إمّا خائفا مغمورا لئلّا تبطل حجج اللّه و بيناته و كم ذا و أين اولئك اولئك و اللّه الأقلّون عددا و الأعظمون عند اللّه قدرا يحفظ اللّه بهم حججه و بيناته حتّى يودعوها نظراءهم و يزرعوها في قلوب أشباههم .
هجم بهم العلم على حقيقة البصيرة و باشروا روح اليقين و استلانوا ما استوعره المترفون و أنسوا بما استوحش منه الجاهلون و صحبوا الدّنيا بأبدان أرواحها معلّقة بالمحلّ الأعلى . اولئك خلفاء اللّه في أرضه و الدّعاة إلى دينه . آه آه شوقا إلى رؤيتهم . انصرف يا كميل إذا شئت . »
ترجمه : كميل بن زياد مىگويد : امام عليه السّلام دست مرا گرفت و به سوى قبرستان كوفه برد . آنگاه آه پردردى كشيد و فرمود : اى كميل بن زياد ! اين قلبها بسان ظرفهايى هستند كه بهترين آنها ، فراگيرترين آنها است . پس آنچه را مىگويم نگاهدار : مردم سه دستهاند : دانشمند الاهى ، آموزندهاى بر راه رستگارى و پشههاى دستخوش باد و طوفان و هميشه سرگردان كه به دنبال هر سر و صدايى مىروند و با وزش هر بادى حركت مىكنند ؛ نه از روشنايى دانش نور گرفتند و نه به پناهگاه استوارى پناه بردند .
اى كميل ! دانش بهتر از مال است ، زيرا علم ، نگهبان تو است و مال را تو بايد نگهبان باشى . مال با بخشش كاستى پذيرد ، ولى علم با بخشش فزونى گيرد . مقام و شخصيتى كه با مال بهدست آمده با نابودى آن ، از بين مىرود .
اى كميل بن زياد ! شناخت علم راستين ( علم الاهى ) آيينى است كه با آن پاداش داده مىشود و انسان در دوران زندگى با آن خدا را اطاعت مىكند و پس از مرگ ، نام نيكو به يادگار گذارد . دانش ، فرمانروا و مال ، فرمانبر است .
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى ) — صفحة 225
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٢٢٥